Introductie Jean Arp: (In bewerking)

Jean Arp was een Duits / Franse beeldhouwer, schilder en dichter die zijn opleiding kreeg aan onder andere de École des Arts et Métiers in Straatsburg DE/FR en Kunstschule in Weimar DE. Hij werkte vooral in Frankrijk en Zwitserland. Was lid van de groep ‘Moderner Bund’. Hij kreeg diverse exposities in grote internationale musea. Hij ontving  de Grote Prijs voor de Sculptuur op de Biënnale van Venetië. Belangrijk werk is de Wolkenherder (1953) in brons, in beeldenpark Kröller-Müller Museum, Otterlo. Zijn werk komt onder meer voor in grote kunstcollecties. Zijn belangrijkste werken worden gerekend tot het Abstract Figurisme.

Als kernlid van groepen en stromingen als Dada, het Surrealisme en Abstraction-Création is Jean Arp van grote invloed op belangrijke artistieke ontwikkelingen in de eerste helft van de twintigste eeuw. Hij beschouwt het werken met anderen, met dichters en kunstenaars als Richard Huelsenbeck, Tristan Tzara en El Lissitsky, als een integraal onderdeel van zijn artistieke praktijk. Hij werkte samen  met Theo van Doesburg aan de inrichting van een groot amusementspaleis in Straatsburg, de Aubette.


Biografie:

Jean Arp, ook bekend als Hans Arp, was een Duits-Franse beeldhouwer, schilder en dichter. Hij speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de moderne kunst en was één van de voormannen van de dada-beweging. Jean Arp is een belangrijk vertegenwoordiger van verscheidene kunstrichtingen, van het dadaïsme via het Surrealisme tot de Concrete schilderkunst toe. Ook was hij actief als sieraadontwerper.

Jean Arp behaalde in 1904 het diploma van de kunstnijverheidsschool (École des Arts et Métiers) in Straatsburg DE/FR waarna hij naar Parijs FR ging en daar voor het eerst gedichten publiceerde.

Tussen 1905 en 1907 studeerde Jean Arp aan de Kunstschule in Weimar DE. In 1908 ging hij terug naar Parijs FR om de Académie Julian te bezoeken.

Vanaf 1909 woonde Jean Arp in Zwitserland. In 1910 richt hij samen met Walter Helbig (Falkenstein/Sachsen 1878 – 1968 Ascona) en Oskar Lüthy (1882-1945) in Luzern de Moderner Bund op.

In 1912 exposeerde hij met semi-figuratieve tekeningen in München met de groep Der Blaue Reiter waarmee hij via Kandinsky in contact was gekomen. Hij werkte mee aan diens gelijknamige boek.

In 1913 werkt hij mee aan ‘Der Sturm’ en exposeerde in Berlijn DE met de Duitse expressionisten.

Van het werk uit de periode tot ongeveer 1914 is niets meer over, Jean Arp zelf heeft het vernietigd. Naar het schijnt was dit expressionistisch van aard. In 1914 vertrok hij weer naar Parijs FR waar hij optrok met Apolinaire en zich associeerde met avant-garde kunstenaars als Picasso, Delaunay en Modigliani. Ook begint een lange vriendschap met Max Ernst.

In 1915 Sophie Tauber (1889-1943) ontmoet waarmee hij in 1921 zou trouwen. Met haar experimenteerde hij met reliëfs, constellaties, collages van gescheurd gekleurd papier en andere media, vormgegeven naar toeval. Dat jaar 1921 exposeerde hij in Zwitserland ook zijn eerste abstracte werk.

Periode 1915 – 1919  abstracte schilderijen, collages van (manueel of machinaal) gescheurd papier, belangrijke aandacht voor het toeval.

In 1916 was hij een van de oprichters van de dada beweging in Zurich CH  in cafe voltaire samen met Hugo Ball en diens vrouw de nachtclubzangeres Emmy Hennings, Marcel Janco, Tristan Tzara en Richard Huelsenbeck, ook Sophie Taeuber was betrokken. De proclamaties van deze groep moeten worden opgevat als kritiek op zowel de traditionele kunstopvattingen als op de normen en waarden van de bourgeois-samenleving.

In dat jaar, 1916 exposeerde hij zijn eerste abstracte werken. In het werk van Jean Arp werd de klassieke schildering met olieverf nu definitief verdrongen door de collage, waarin hij aan beeldende losse onderdelen van de alledaagse wereld een nieuwe poëtische kwaliteit verleent.

In 1919 richtte Jean Arp, samen met Max Ernst en de sociale activist Alfred Grunwald de Keulse vestiging van Dada op. Hij werkte daarbij ook nauw samen met Kurt Schwitters.

Met Kurt Schwitters, Tristan Tzara, Raoul Hausmann en Theo en Nelly van Doesburg (zich destijds nog Pétro van Doesburg noemend) nam hij eind 1922 deel aan een Dada-tournee langs de steden Jena, Dresden en Hannover.

In 1920 voegt hij zich, toen weer als Jean Arp, bij de Keulse Dadaisten rond Johannes Theodor Baargeld (pseudoniem van de sociale activist Alfred Emanuel Ferdinand Grünwald), een Duits dadaistisch, schrijver/dichter en graficus (9 oktober 1892 Stettin Duitsland (nu Szczecin Polen) – 16/17 augustus 1927 Franse Alpen) en van diens goede vriend, de dadaistisch schilder en beeldhouwer Max Ernst met wie hij samenwerkt aan composities. Hij werkte daarbij ook nauw samen met Kurt Schwitters. in 1923 werken zij samen aan verschillende publicaties. Na de zomer van 1923? is hij weer actief in de Parijse Dada-beweging. Neemt vanaf 1924 deel aan verschillende activiteiten van de Parijse Surrealisten.

Uit de kunst- en maatschappijkritiek van de dadaïsten kwamen de aanknopingspunten naar voren voor de surrealisten, aan wier eerste grote expositie, in 1925 Galerie Pierre te Parijs FR Jean Arp deelnam samen met Man Ray, Max Ernst, Joan Miró en Giorgio de Chirico. Ook publiceerde hij in dat jaar  samen met El Lissitzky  ‘The Isms of Art’.

In 1926 verhuisde hij naar de Parijse voorstad Meudon en later dat jaar naar zijn geboortestad Straatsburg FR. In dat jaar nam hij ook de Franse nationaliteit aan. Hier hielp hij zijn vrouw bij de herinrichting van amusementscentrum de Aubette. Het project was echter zo omvangrijk, dat ze de hulp van hun vriend Theo van Doesburg inriepen, die vervolgens ook de leiding op zich nam. Jean Arps aandeel bestond uit twee ruimten, de American Bar en de Caveau-dancing, een cabaret- annex danszaal, in de kelders het gebouw, die hij decoreerde in zijn kenmerkende abstract-biomorfische stijl. Ook moet hij het raam in het trappenhuis ontwerpen hebben. De ‘elementaire en premorfische’ interieurs vielen echter niet in de smaak bij de clientèle van de Aubette en werden in binnen nog geen tien jaar verwijderd. Zijn raam is met de rest van het trappenhuis in 2004-2006 gereconstrueerd.

In juni 1926 ontstond ook het idee om met Theo en Nelly van Doesburg ergens rond Parijs FR een dubbelhuis te bouwen. In maart-juni 1927 kochten ze een stuk grond op de Rue des Châtaigniers 33 in Meudon. Dit dubbelhuis Arp-Van Doesburg ging echter niet door. De Arps namen het deel van de Van Doesburgs over en bouwden er in 1928 een eigen huis, dat nu in gebruik is als Fondation Arp, musée et jardin de sculpteurs.

Na 1930 hield Jean Arp zich weer bezig met de collage en ging de confrontatie aan met de Concrete schilderkunst.

Het Surrealisme, bracht mee een zich afwenden van beeldende elementen met zich mee. In 1931 brak hij dan ook met het Surrealisme om een andere groep te vormen, Abstraction-Création, die een periodiek uitgaf, Transition genoemd. Gedurende de 30 jaren tot het eind van zijn leven ging hij echter ook door met het schrijven van essays en gedichten.

In de jaren dertig ging hij voornamelijk over op sculpturen (alhoewel hij nog steeds houten beschilderde reliefs maakte als ‘Constellation in Five White Forms’ en ‘Two Black’ uit 1932) vooral in marmer en brons en maakte drie-dimensionale abstracte sculpturen met gebogen rondingen die organische vormen suggereerden in tegenstelling tot de geometrische vormen van andere kunstenaars die op dat moment in zwang waren. Hij evolueert naar driedimensionale beeldhouwkunst en tapijtontwerpen.

In 1942 vluchtte hij uit zijn huis in Meudon voor de Duitse bezetting. Hij woonde in Zürich CH tot het eind van de oorlog. Na 1943 (overlijden van zijn vrouw) maakt hij minder interessant werk. Terug in Meudon na in de 2e wereldoorlog in Grasse te hebben verbleven, publiceerde Arp gedichten en in 1948 poezie and essays.

In 1949 had Jean Arp een solotentoonstelling in New York US, bij de Buchholz Gallery.

In 1950, werd hij uitgenodigd om een reliëf uit te voeren voor een centrum van de Harvard University in Cambridge, Massachusetts. Verder kreeg hij opdracht, net als Karel Appel, voor een muurschildering in het UNESCO-gebouw in Parijs.

In 1954 won Jean Arp the Grote Prijs voor de Sculptuur op de Biënnale van Venetië IT.

In 1958 maakte hij een muurschildering voor het UNESCO gebouw in Parijs FR. Ook in 1958 werd een overzichtstentoonstelling gehouden van zijn werk in het Museum of Modern Art in New York, gevolgd door een tentoonstelling in het Parijse Musée National d’Art Moderne in 1962.

Jean  Arp overleed op 7 juni 1966 in het Zwitserse Basel.


Hans Jean Arp  de Frans/Duitse beeldhouwer en dichter was een van de founding fathers van de DADA-beweging. Midden in de Eerste Wereldoorlog richtte hij samen met andere kunstenaars, zoals Richard Huelsenbeck, Hugo Ball en Tristan Tzara, het Dadaïsme op. Met anarchistische performances braken deze kunstenaars de benauwde conventies open en creëerden ze een vrijplaats om nieuwe kunst te laten ontstaan. ‘Dada was geen kwajongensstreek,’ zei Arp, ‘We zochten een elementaire kunst die de mensen zou genezen van de waanzin van de tijd en die een nieuwe ordening zou instellen.’ Op die ‘Dada-soirées’, zoals de performances heetten, deden de kunstenaars alles wat in de academische kunsttraditie voor minderwaardig/niet-artistiek werd gezien. Ze droegen Lautgedichte voor, die enkel uit geluiden bestonden, ze maakten wilde, kolderieke muziek, er werd Ausdruckstanz gedanst in kostuums en maskers van karton en jute in een decor van tekeningen, collages en schilderijen. Hoewel Arp als performer niet op de voorgrond trad, geldt hij als de meest natuurlijke Dadaïst. ‘Dada is voor de zonder-zin in de kunst, wat niet hetzelfde is als onzin’, is een belangrijke uitspraak van Arp. Zijn leven lang heeft hij zich verzet tegen ‘zingeving’ van kunst. ‘Kunst is een vrucht die in mensen groeit.’


Beschrijving werk:

Een groot deel van de schilderstijl van Jean Arp wordt gerekend tot het dadaïsme en surrealisme. Hij was ook één van de wegbereiders van de (figuratieve) abstracte kunst.

Over het Abstract Figuratieve  werk van Jean Arp wordt gezegd dat hij het maakte met behulp van toeval en automatisme. In de poëtische, picturale werelden die Arp creëerde wist hij twee ogenschijnlijk tegenstrijdige stijlen te verenigen: Surrealisme en Abstractie. Zijn organische sculpturen hebben ronde vormen die gedaantes suggereren en zijn vervaardigd uit veelal gepolijste materialen. Aan de figuratieve plastieken en schilderijen van Jean Arp lijken vaak menselijke gestalten en vormen uit het plantenrijk ten grondslag te liggen.

Zijn gedichten maakte hij soms ook met behulp van het toeval. Hij knipte bijvoorbeeld zinnen in stukken, gooide ze op de grond en stelde daaruit willekeurig een gedicht samen.


Naam: Jean Arp, geboren Hans Arp.
Geboren: 16.09.1886, Straatsburg DE/FR.
Overleden: 07.06.1966, Bazel CH.
Nationaliteit: Duitse, 1926 Franse.
Woon / werkplaatsen:

  • 1886 – ????, Straatsburg DE/FR
  • ???? – ????, ???.
  • 1905 – 1907, Weimar DE.
  • 1908 – 1909, Parijs FR.
  • 1909 – ????, Zwitserland CH.
  • 1926 – 1926, Meudon FR.
  • 1942 – 1945, Zürich CH.
  • ???? – 1966, Basel CH.

Kunstopleiding:

  • ???? – 1904,  École des Arts et Métiers, Straatsburg DE/FR.
  • 1905 – 1907, Kunstschule, Weimar DE.
  • 1908 – 1909, Académie Julian, Parijs FR.

Toelagen:
Residenties:
Studiereizen:
Functies kunstwereld:
Onderscheidingen:

  • 1954, Grote Prijs voor de Sculptuur, Biënnale van Venetië IT.

Actieve periode: 1904 –


Vertegenwoordiging: 
Contactpersoon: 
Adres:
Telefoon:
Email:
Website:
Emedia:


Kunstvormen: Gedichten, Schilderijen, Sculpturen.
Kunststromingen:

Kunstfasen:

  • 1904 – 1909, Studieperiode.
  • 1909 – 1931, Dadaïsme / Surrealisme.
  • 1931 – ????, Abstract Figurisme.

Technieken: Olieverf, Collage, Beeldhouwen.
Bekende werken:

  • Danseres, (la danseuse), 1925, olieverf op houtreliëf, 149 x 112, Parijs, Musée National d’Art Moderne, Centre Georges Pompidou.
  • Configuratie, relief, 1931,  Łódź, Muzeum Sztuki.
  • Wolkenherder 1953 Brons Beeldenpark van het Kröller-Müller Museum, Otterlo.
  • Feuille se reposant 1959 Brons Collectie Skulpturenmuseum Glaskasten, Marl.

Projecten / opdrachten:

  • Samenwerking  met Theo van Doesburg  aan de inrichting van een groot amusementspaleis in Straatsburg, de Aubette.

Kunstgroepen:

Kunstrelaties:

  • Barbara Hepworth | GB 1903 – 1975 GB | Sculpturen | Lyrisme.
  • Max Bill | CH 1908 – 1994 DE | Grafiek, Schilderijen, Sculpturen, Gebouwen | Concretisme, Spatial Concretisme.
  • Theo van Doesburg | NL 1883 – 1931 NL | Schilderijen, Architect, Beglazing | Neoplasticisme, Concretisme.
  • Paul Klee | CH 1879 – 1940 CH | Schilderijen | Abstract Figurisme, Kubisme, Concretisme.
  • Camille Bryen | FR 1907 – 1977 FR | Schilderijen, Grafiek | Lyrisme , Abstract Expressionisme.
  • Ellsworth Kelly | US 1923 – 2015 US | Schilderijen Tekeningen, Sculpturen | Abstract Minimalisme (Geometrie), Abstract Colorisme.

Leerling van en/of invloed van:
Leraar van en/of invloed op:


Museumcollecties:

Overheidscollecties:
Private collecties:
Galerie collecties:


Exposities: (Solo / Duo / Groep / ?)

  • 2017: Kröller-Müller Museum, Otterlo NL, Arp: The Poetry of Forms.

Eigen publicaties:
Catalogi:
Boeken:

  • Arp: The Poetry of Forms, Frances Guy en Eric Robertson. Uitgever: Kröller-Müller Museum,  pag. 144, tweetalig (Nederlands en Engels).
  • 1913, Neue französische Malerei. Ausgewählt von Hans Arp. Eingeleitet von L.H. Neitzel. Leipzig: Verlag der weissen Bücher, 1913. Zie Digital Dada Library.
  • 1920, Die Wolkenpumpe. Hannover: Paul Steegemann, 1920. Zie Digital Dada Library.
  • 1924, Der Pyramiderok. Erlenbach: Eugen Rentsch, 1924.
  • 1971, Arp on Arp. Poems, Essays, Memories. New York, 1971.
  • 1963, 1984, Hans Arp, M. Hagenbach en P. Schifferli [red.] Gesammelte Gedichten. 3 dln. Zürich en Wiesbaden, 1963, 1984.
  • 1955, Unsern täglichen Traum… Erinnerungen und Dichtungen aus den Jahren 1914-1954. Zürich, 1955.
  • On My Way. Poetry and Essays 1912-1947. New York, 1948, 1967.
  • H. Arp en E. Lissitzky: Die Kunst-Ismen. Zürich et al. 1924.
  • M. Jean [red.] Jean Arp. Jours effeuillés. Poèmes, essais, souvenirs 1920-1965. Parijs, 1966, 1986.

Artikelen:
Radio / televisie:
Video / film:
Websites:


Eigen citaten:


Nieuwsberichten:

  • 16.09.2018: Pulchri Studio, Den Haag NL, Lezing; Hans Jean Arp – dromen, beelden, gedichten.

Bronnen: Zie publicaties en websites.
Copyright: Onbekend.
Bijgewerkt: 12042016/28062016/04072018/12092018.


Vaak worden alleen de belangrijkste collecties, exposities, publicaties e.d. weergegeven.