Introductie Armando:

Armando is in 1929 geboren in Amsterdam NL maar bracht zijn jeugd door in Amersfoort NL. Later studeerde hij een aantal jaren kunstgeschiedenis. Armando was  actief als kunstschilder, keramist, dichter en schrijver. Hij is ook bekend als violist, acteur, journalist, film-, televisie- en theatermaker. Armando was betrokken bij verschillende kunstenaarsgroepen zoals de Liga Nieuw Beelden, de Nederlandse Informele Groep en de Nul groep De leden van de Nul-groep brachten in hun werk een geheel nieuwe, verwondering wekkende visie op bekende dingen. Een typisch voorbeeld: Armando creëerde ‘het zwarte water’, een bassin gemaakt van zwart plastic, gevuld met enkele centimeters water, maar met een grote diepte-illusie. Armando behoorde tot een van de belangrijkste naoorlogse Nederlandse kunstenaars.


Armando Armando, Peinture criminelle,1956

Armando, Peinture criminelle, 1956.


Biografie:

Wanneer hij in 1949 naar Amsterdam NL vertrekt om daar kunstgeschiedenis te gaan studeren, legt Armando zijn viool terzijde om het instrument jaren later te herontdekken. Tijdens zijn universitaire studie begint hij met tekenen en schilderen. Na enkele exposities samen met anderen volgt in 1954 de eerste eenmanstentoonstelling van beeldend werk in de Amsterdamse galerie Le Canard. In datzelfde jaar verschijnen er drie gedichten van Armando’s hand in het literaire tijdschrift Podium. Daarna volgen er meer publicaties, vooral in het tijdschrift Gard Sivik en zijn opvolger De Nieuwe Stijl, bladen waarbij Armando ook in de redactie zit. Zijn gedichten verschijnen ook in bloemlezingen.

In 1958 treedt Armando in dienst van de Haagse Post, waar hij uiteindelijk chef van de kunstredactie wordt. Aan dit weekblad blijft hij tot eind jaren zestig verbonden, al is dat op het laatst op freelance basis. Armando’s eerste zelfstandige literaire publicatie is Verzamelde gedichten (1964).

Vanaf zijn eerste tentoonstellingen en publicaties neemt Armando’s carrière nationaal en internationaal een hoge vlucht. Daarbij breidt de kunstenaar de middelen die hij gebruikt, steeds meer uit. Zo houdt hij zich in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw als auteur en acteur met toneel bezig en maakt hij televisiedocumentaires over het Kamp Amersfoort en over Berlijn DE, waar hij sinds 1979 woont.

Hij vertrok in 1989 uit Berlijn DE naar Amstelveen NL, maar had plannen zich in Amersfoort NL te vestigen, de stad van ‘zijn’ museum, het Armando Museum. Dit museum opende haar deuren in het bijzijn van H.M. Koningin Beatrix op 8 december 1998 in de Elleboogkerk te Amersfoort NL. Op 22 oktober 2007 verwoestte een uitslaande brand het museum, waarbij vrijwel de gehele aanwezige collectie en een deel van het documentatie-archief verloren zijn gegaan.

In 2008 kwam bij uitgeverij Augustus het boek Nee uit met ultrakorte verhalen van Armando in zuivere taal. Armando verrichtte op 4 juli de onthulling van het meer dan 8 meter lange sculptuur Boot 2006 aan de toekomstige ‘Bron’ in de wijk Vathorst in Amersfoort NL.

In de zomer en nazomer van 2008 loopt er een bijzondere sculpturenroute door de binnenstad en het buitengebied van Amersfoort NL. Zestien grote beelden van Armando zijn er te zien. De route loopt van Die Leiter/De Ladder 1994 (het eerste beeld van Armando in de openbare buitenruimte van de stad) nabij het vroegere concentratie Kamp Amersfoort in Amersfoort Zuid naar de Boot 2006 (Armando’s nieuwste werk in Amersfoort ) in wijk Vathorst.

Het Armando Museum is met een educatieve tentoonstelling Landschap van herinneringen te gast in het Mondriaanhuis in Amersfoort. Op 8 december 2008 bestond het Armando Museum 10 jaar. De brand van 22 oktober 2007 verstoorde de voorbereidingen voor het 2e lustrum ruw.

Op 16 mei 2009 opende Nul-kunstenaar Henk Peeters de tentoonstelling De glans van het alledaagse : Armando in de zestiger jaren, in het Armando Museum Bureau. Dit gebeurde o.a. in het bijzijn van Armando, Cherry Duyns en K. Schippers.

Ter ere van zijn tachtigste verjaardag in 2009 is er een boek uitgegeven en toont het Armando Museum de gelijknamige expositie Armando en de melancholie van het scheppen: de melancholie, de schoonheid van het kwaad en het woud. De tentoonstelling vertelt over de bronnen van de kunst van Armando, zijn jeugd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze tijd vormt de bron van zijn werk. Tot de dag van vandaag zijn sporen hiervan in zijn hele oeuvre terug te vinden.

Collega kunstenaar en vriend van Armando, Raffael Rheinsberg maakt van resten van de door brand verwoeste Elleboogkerk een indrukwekkend kunstwerk Schwarzes Wasser/ Zwart Water. De installatie is van 18 november 2008 tot 3 mei 2009 te zien geweest in het Rietveld Paviljoen, de tijdelijke huisvesting van het Armando Museum Bureau.

Armando schenkt in 2010 aan het Kröller Müller museum in Otterlo NL een vroeg schilderij en tekeningen. Het museum verwierf nog een kleine sculptuur en heeft voor de beeldentuin een tweede Armando gekocht, de monumentale bronzen sculptuur Melancholie uit 2006.

Van 10 december 2010 tot en met 3 april 2011 presenteerde Armando in het Keramiekmuseum het Princessehof in Leeuwarden NL voor het eerst zijn vazen, schalen en tegels in de expositie Het ontembare vuur. 

De uitgave De Stilte/Die Stille, een uitgave in twee talen met lithografieën en gedichten, werd gepresenteerd op 17 februari 2011 in Passo Porto in Brussel. Bij Uitgeverij Augustus verscheen hetzelfde jaar de dichtbundel ‘Ze kwamen’.

Op 13 februari 2011 opende de tentoonstelling ‘Aantekeningen over het verleden’. De expositie toonde werk van Armando waar foto’s van het landschap rond Kamp Amersfoort, oorlogsfoto’s en ansichtkaarten deel van uit maakten, in combinatie met foto’s van de Israëlische fotografe Reli Avrahami.

In 2011 wint Armando de VSB Poëzieprijs. Hij krijgt de jaarlijkse prijs voor Nederlandstalige poëzie voor zijn dichtbundel ‘Gedichten 2009′. Armando ontving een geldbedrag van 25.000 euro en een glaskunstwerk van kunstenares Maria Roosen.
Het Stedelijk Museum Schiedam organiseerde met de tentoonstelling NUL = 0 Nederlandse avant-garde in een internationale context 1961-1966 voor het eerst een grote tentoonstelling waarbij de Nederlandse Nul-kunstenaars Armando, Jan Hendrikse, Henk Peeters, Jan Schoonhoven en herman de vries worden getoond in relatie tot kunstenaars van de Duitse Zero, het Franse Nouveau Réalisme, de Italiaanse Azimuth en de Japanse Gutai-beweging.

De tentoonstelling Biënnale Revisited vond gelijktijdig plaats met de Biënnale van Venetië 2011. In het Rietveld Paviljoen te Amersfoort reconstrueerde het Armando Museum Bureau de tentoonstelling van Armando die tijdens de Biënnale van Venetië in het Rietveld Paviljoen in 1984 te zien was. Op één schilderij na waren dezelfde schilderijen als destijds te zien dankzij de bereidheid van (inter-) nationale bruikleengevers. De tentoonstelling was bovendien vrijwel identiek van opstelling. Met de sluiting van deze tentoonstelling kwam ook een einde aan het Armando Museum en de huisvesting van de Armando Collectie in Amersfoort.

In 2010 besloot de gemeente Utrecht NL om het landhuis Oud Amelisweerd open te stellen voor publiek en op zoek te gaan naar een museale bestemming. De wens tot openstelling als museum valt samen met de noodzaak om voor de Armando Collectie een bestemming buiten Amersfoort te vinden. De gemeenteraad van Utrecht gaf op 21 juni 2012 met een ruime meerderheid haar akkoord aan de vestiging van Museum Oud Amelisweerd MOA. In dit museum gaat de Armando Collectie een unieke verbinding aan met een historische buitenplaats en een zeer bijzondere collectie Chinees behang.

In 2013  vindt een grote overzichtstentoonstelling Armando vs Armando in het Cobra Museum voor Moderne Kunst plaats. De tentoonstelling toonde recent werk van Armando. Armando vs Armando is een vervolg op de presentatie die in 2006 in het museum plaatsvond.

Rond het Museumweekend opende MOA tijdelijk de deuren voor een 4 daagse-tentoonstelling van schilderwerk van Armando en de Hongaarse schilder Csaba Kis Róka.

Voorts trad Armando op tijdens de internationale literatuurdagen City2Cities te Utrecht.

Vanaf mei 2013 zijn op landgoed de Anningahof gedurende de zomer twee beelden van Armando uit de collectie van MOA te zien.

In juni 2013 is het nieuwe documentatie- en kenniscentrum van MOA: De Verdieping officieel geopend. De Verdieping biedt ruimte aan de documentaire collectie van Armando.

In juli 2013 is de tentoonstelling Critique and Crises. Art in Europe Since 1945 geopend in het Kumu Art Museum in Tallinn (Estland). Eerder was de tentoonstelling te zien in Berlijn en Milaan. Het is de 30e tentoonstelling van de Raad van Europa.

Van 19 t/m 22 september 2013 vond in De Nieuwe Liefde te Amsterdam een Armando Manifestatie plaats. Het werk dat te zien, te horen en te ervaren is, wordt samengesteld op basis van een Armando sterk kenmerkend thema ‘Schoonheid en Kwaad’.

In maart 2014 ging MOA definitief open.

Armando is 1 juli 2018 op 88-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Potsdam DE. Armando werd op 18 september 1929 geboren in Amsterdam. Hij woonde formeel in Amstelveen NL, maar was vaak in Potsdam DE om te schilderen.


Het werk van Armando heeft altijd met de Tweede Wereldoorlog te maken, dus het was een logische stap hem te vragen een monument te ontwerpen ter nagedachtenis aan de, vlak voor de bevrijding door de Duitsers gefusilleerde, Groninger drukker/kunstenaar Hendrik Nicolaas Werkman. Het is een indrukwekkend beeld geworden, op een mooie plek. Een verkoolde boomstam aan een lege groene singel.


ArmandoNaam: Armando, geboren als Herman Dirk van Dodeweerd.
Geboren: 18.09.1929, Amsterdam NL (Amstelveen?)
Overleden: 01.07.2018, Potsdam DE.
Nationaliteit: Nederlandse.
Woon / werkplaatsen:

  • 1929  – ????, Amstelveen NL.
  • 1994 – 1979, Otterlo NL.
  • 1979 – ????, Berlijn DE.
  • ???? – 2018, Amersfoort NL / Potsdam DE.

Opleiding: Kunstgeschiedenis.
Functies kunstwereld:
Onderscheidingen:

  • 2011, VSB Poëzieprijs voor zijn dichtbundel Gedichten 2009.
  • 2009, Gouden Eremedaille voor Kunst en Wetenschap.
  • 2006, Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.
  • 1990, Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
  • 1989, Multatuliprijs.
  • 1987, Gouden Ganzenveer.
  • 1985, Jacobus van Looyprijs.
  • 1984, Multatuliprijs.
  • 1984, Ferdinand Bordewijk Prijs.
  • 1977, Herman Gorterprijs.

Actieve periode: ???? – 2018.


Vertegenwoordiging:

Contactpersoon: Saskia Leefsma.
Adres: Koningslaan 9, Bunnik NL.
Telefoon:
+31(0)30  890 54 60.
Emailinfo@moa.nl.
Website: www.moa.nl.
Emedia:


Armando, Fahne, 1985, olie op doek, 80 x 100 cm.


Kunstvormen: Kunstschilder, Beeldhouwer, Dichter, Schrijver, Violist, Acteur | journalist | Film- , televisie- en theatermaker.
Kunststromingen:

Kunstfasen:

  • 1949 – ????, Studieperiode.
  • ???? – ????, Divers.
  • ???? – 2018, Vooral abstracte schilderijen.

Technieken:
Bekende werken:
Projecten / opdrachten:

  • ‘Het zwarte water’, een bassin gemaakt van zwart plastic, met enkele centimeters water, met een grote diepte-illusie.

Kunstgroepen:

Kunstrelaties:

  • Bernard Aubertin | FR 1934 DE | Schilderijen | Abstract Minimalisme (Geometrie).
  • Sjoerd Buisman | NL 1948 NL | Sculpturen | Conceptueel.
  • Jan Henderikse | NL 1937 NL | Schilderijen, Assemblages | Abstract Minimalisme (Expressie).
  • Henk Peeters |  NL 1925 – 2012 NL | Schilderijen, Collages | Abstract Minimalisme (Expressie).
  • Jan Schoonhoven Sr | NL 1914 – 1994 NL | Tekeningen, Reliëfs | Abstract Minimalisme (Geometrie).
  • herman de vries |  NL 1931 NL | Schilderijen, Collages, Etc.| Abstract Minimalisme (Expressie).

Leerling van en/of invloed van:
Leraar van en/of invloed op:


Museumcollecties:

Private collecties:

Galerie collecties:

  • Galerie Schoots + Van Duyse, Antwerpen BE, Internationale Hedendaagse kunst.
  • AbrahamArt, Venray NL, Hedendaagse kunst.
  • Galerie Hein Elferink, Staphorst NL, Internationale Hedendaagse kunst.
  • Galerie Janssen, Ruimte voor kunst en ontwerp, Eindhoven NL.
  • Galerie Rob de Vries, Haarlem NL.
  • Galerie De Rijk, Den Haag NL, Concrete kunst & Zero/Nul kunst.

Exposities: (Solo / Duo / Groep / ?)

  • 2018: Museum Voorlinden, Wassenaar NL, Armando, ‘Todeslandschaft’ (S).
  • 2018: Rietveldpaviljoen, Amersfoort NL, Museum Flehite met ‘Armando tot Mondriaan tot Wolter’.
  • 2018: Eerste solotentoonstelling Armando in China.
  • 2016: Kranenenburgh, Bergen NL, Armando in Bergen ‘Overmacht’ (S).
  • 2016: Museum Oud Amelisweerd, Bunnik NL, Stephan Vanflteteren en Armando ‘Stil Leven’ (D).
  • 2016: Paterskerk van Weert NL, ‘Abstracten van de jaren zestig tot nu’ (G).
  • 2015: Symposion Gorinchem 2015 (G).
  • 2015: Chabot Museum, Rotterdam NL, Armando ‘Brokstukken’ (S).
  • 2015: Museum Jan van der Togt, Amstelveen NL, ‘Armando in Amstelveen (S)’.
  • 2015: Kröller-Müller Museum, Otterlo NL, Armando: een collectie (S).
  • 2015: Museum Oud Amelisweerd, Bunnik NL, Armando 85 jaar, Retrospectief (S).
  • 2015: Museum Oud Amelisweerd, Bunnik NL, Armando, Sjoerd Buisman, Charles Donker, ‘Natura Artis Magistra’.
  • 2014, MOA Bunnik NL, Openingsexpositie Armando (S).
  • 2013: Cobra Museum, Amstelveen NL, Armando vs Armando (S).
  • 2012: Landhuis Oud Amelisweerd, Bunnik NL, ‘Het Gebouw’.
  • 2011, Keramiekmuseum het Princessehof, Leeuwarden NL, vazen, schalen en tegels in de expositie ‘Het ontembare vuur’.
  • 2009, ‘De glans van het alledaagse’ Armando in de jaren zestig, Armando Museum Bureau (S).
  • 2008, Educatieve tentoonstelling ‘Landschap van herinneringen’, Mondriaanhuis, Amersfoort NL.
  • 2008, Sculpturenroute door de binnenstad en het buitengebied van Amersfoort NL (G).

Eigen publicaties:
Catalogi:
Boeken:

  • 2015, ‘Armando, Tussen het weten en begrijpen’, Antoon Melissen, Niels Cornelissen, Anke Hervol, Yvonne Ploum,  uitgeverij nai010.
  • 2008,  ‘Nee’, met ultrakorte verhalen in zuivere taal. Uitgeverij Augustus.

Artikelen:

  •  2008 Interview Coen Verbraak Armando ‘Ik hou niet van Armando’ in Vrij Nederland.

Radio / televisie:
Video / Films:
Websites:


Eigen citaten:


Nieuwsberichten:

  • 2014: Galerie Janssen Eindhoven NL, verworven een werk van Armando.
  • 2013, Cobra Museum, Amstelveen, Lezing Trudie Favie; Armando, de keerpunten.

Bronnen: Zie websites &. Saskia Leefsma documentalist van MOA.
Copyright: 18.09.2012. Akkoord door het Museum Oud Amelisweerd.
Bijgewerkt: 26112012/11092013/07022014/21032014/04072014/2709.2014/28022015/21042015/
/06022016/15092017/16062018/02072018/13092018.


Vaak worden alleen de belangrijkste collecties, exposities, publicaties e.d. weergegeven.