Omschrijving Collectie Piet Cleveringa

(samenvatting Michiel Morel (1946) ( zelfstandig kunstadviseur)
De Haagse collectioneur Piet Cleveringa (1917 – 2013)  is  van groot belang geweest voor de beeldende kunst: een hartstochtelijk kunstverzamelaar, die leefde in een onorthodoxe combinatie en tegenstelling tussen de anonimiteit van een topambtenaar en het publieke leven in de kunst. Maar ook als gastcurator, inspirator en organisator van tentoonstellingen heeft hij zijn sporen verdiend. Jarenlang toonde hij in zijn Kijkschuur in Acquoy NL werk van vooraanstaande Nederlandse kunstenaars en bedacht spraakmakende kunstmanifestaties, waarvan Beelden aan de Linge het meest in het oog springt. Deze werd een ijkpunt voor vele latere beeldenroutes.

Piet Cleveringa verzamelde breed en was niet eenkennig, hij kocht spontaan, op het eerste gezicht dus. De concentratie ligt op abstracte werken van bekende voornamelijk mannelijke kunstenaars als Ben Akkerman, Ger van Elk, Peter Struycken en JCJ van der Heyden als van de NUL kunstenaars Jan Schoonhoven en Armando. Ook Cobra is goed vertegenwoordigd. Maar voor geen enkele stroming had hij een voorkeur, wellicht omdat hij een kunsthistorische opleiding ontbeerde.

De collectie varieert in stijl van de jaren vijftig-abstractie (Piet Ouborg, Jaap Nanninga, Willem Hussem) tot realisme van Co Westerik en Pat Andrea en strengere abstractie van Martin Rous, Peter Struycken en Rob van Koningsbruggen. Latere werken van Karel Appel, Eugène Brands, Lucebert, Kees van Bohemen en vroeg werk van Marlene Dumas, Piet Dieleman en Hans van der Pennen zijn erin opgenomen.

De jurist Piet  Cleveringa werkte vanaf 1957 op het ministerie van Binnenlandse Zaken, waar hij tot aan zijn pensioen werkzaam was. Aanvankelijk voor de recherche en politiescholen, om uiteindelijk directeur Politiezaken en Raadsadviseur te worden.

In 1958 werd Piet Cleveringa voorzitter van de Haagse Kunstkring. Met steun van Victorine Hefting, ex-directeur van het Haags Gemeentemuseum en uitgever Bert Bakker verdiepte Piet Cleveringa zich intensief in kunst.

Zijn privé collectie kreeg echter pas vorm na zijn aftreden als voorzitter van de Haagse Kunstkring in 1966. Toen ging hij pas goed om zich heen ging kijken. Op het atelier van de Boliviaanse kunstenaar Ted Carasco werd de eerste aankoop gedaan, een beeld in de vorm van een vrouwfiguur. Vervolgens begon hij werk van Haagse kunstenaars te verwerven, o.a. van Pat Andrea, Willem Hussem, Jaap Nanninga, Piet  Ouborg, Tomas Raijlich, Martin Rous, Peter Struycken, Gerard Verdijk en Co Westerik.

Boterhammenlunches met Ton Berends van de Haagse Galerie Nouvelles Images hebben veel bijgedragen aan Cleveringa’s kijkvermogen. Via Ton Berends kwam de verzamelaar in spé in aanraking met lyrische expressionisten en leerde hij het werk van de abstract geometrische richting waarderen.

Vanaf 1974 verplaatste zijn aandacht zich naar Amsterdam. Eerst naar galeries als Espace, Collection d’Art en Jurka, waar aankopen volgden van Reinier Lucassen, Jan Roeland, Roger Raveel, Ger Lataster en JCJ van der Heyden. Bij Living Room en Van Krimpen verwierf hij werk van Henk Visch en Fortuyn o’Brien, respectievelijk van Piet Dieleman en Rob van Koningsbruggen.

Later stapte hij ook bij Art & Project binnen, waaruit aankopen van Jan Dibbets, Ben Akkerman en Ger van Elk voortkwamen. Het topstuk in Cleveringa’s collectie is ongetwijfeld het schilderij Historia Mysteria van René Daniëls, een triomfboog in een PopArtachtige stijl, waaruit in alle richtingen wegen naar buiten schieten. Piet Cleveringa schafte het aan bij Helen van de Meij, op een kunstbeurs in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.

Na zijn pensionering verkaste Piet Cleveringa naar de Betuwe. Hij kocht er in 1975 een fraai 18e eeuws huis in Acquoy NL, aan de Lingedijk nr. 84. De koeienstal richtte hij in als expositieruimte, die hij tot De Kijkschuur doopte.

Tussen 1980 en 1987 maakt hij er 32 tentoonstellingen, soms met eigen werk, dat van andere verzamelaars of thematentoonstellingen over glas, fotografie, licht, geluid en beweging. Uit artistiek oogpunt was de reeks Accenten interessant: combinaties van drie of vier kunstenaars, die op een of andere manier verwantschap met elkaar hadden. Doorgaans lag het accent op het kijken naar kunst, minder op het kopen. Bijvoorbeeld de eerste in 1980 met Karel Appel, Kees van Bohemen en Willem de Kooning of Accenten nr. 6 met ruimtelijke objecten van David Vandekop, Cornelis Rogge en Auke de Vries.

Zonder twijfel was de beeldenroute Beelden aan de Linge in 1984 de meest spraakmakende. Rond de scheve, stompe toren van Acquoy NL, in  De Kijkschuur, langs de Lingedijk en in en rond Fort Asperen toonden 48 kunstenaars een beeld of installatie, waarbij zij zich lieten inspireren door de omgeving.

De laatste tentoonstelling in De Kijkschuur vond in 1985 plaats: drie generaties Lucebert, Reinier Lucassen en René Daniëls. Een aantal liet hij openen door dorpelingen: de smid of kinderen van school. Die namen hun vrienden en kennissen mee waardoor een natuurlijke confrontatie met kunst kon ontstaan. Eens vroeg hij dames uit het dorp bij een opening taarten te bakken, geïnspireerd op het werk van Jan Schoonhoven, Peter Struycken en Carel Visser.

In en bij het nabijgelegen Fort Asperen, dat Piet Cleveringa in 1986 oprichtte, organiseerde hij opmerkelijke manifestaties. Mij staan Beelden en Banieren (1987) en Architectuur en Verbeelding (1989) nog helder voor de geest. Zoals de banieren van Daniel Buren die trots op het Fort wapperden, het grootse Hemel en Aarde van Raveel bij de ingang en het wachthuisje van Han Janselijn.

In 1988 schonk hij zijn verzameling met vele grote namen uit de Nederlandse kunst aan de Staat: 170 naoorlogse kunstwerken van zo’n honderd kunstenaars.

Piet Cleveringa schonk niet alleen aan het Rijk. Een deel van zijn verzameling kwam begin 2000 in De Lakenhal in Leiden NL terecht (o.a. werk van David Vandekop, Han Schuil, Jaap van den Ende, Gustave Asselberghs). De Lakenhal richtte in 1998 ter gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag de tentoonstelling It takes two to tango in, die de aanleiding tot de schenking werd.  Uit dankbaarheid voor de schenking toonde De Lakenhal in 2007/2008 in de expositie  Thank you een deel van Cleveringa’s schenking, samen met werk uit de verzameling van Frans en Greetje Merkus.

Zijn collectie grafiek deed Piet Cleveringa over aan het Prentenkabinet van de Universiteit van Leiden. De KABK maakte er in 2004 nog een tentoonstelling over: Met passie verzameld.

Kröller-Müller schonk hij 17 werken, die in 2005 op de Veluwe te zien waren en ook de vereniging van huiseigenaren van Zorgvliet is met 30 grafische werken mooi bedeeld.

In 1989 later toonden het Noord-Brabants Museum en Het Prinsenhof in Delft NL deze collectie in de tentoonstelling Op het eerste gezicht. Die kreeg een blijvend kader in de vorm van de gelijknamige catalogus van de toenmalige Rijksdienst Beeldende Kunst.

Vanzelfsprekend werd Piet Cleveringa vervolgens aangezocht als gastconservator voor de tentoonstelling van de Rijksaankopen 1984 – 1989.

In 1991 verhuisde hij terug naar Den Haag, naar een appartement in Zorgvliet. Het appartement hing, lag en stond bomvol kunst. ‘Iemand is pas een verzamelaar, wanneer hij de schilderijen  en beelden niet meer in zijn huis kan hangen of plaatsen, maar ze op allerlei manieren moet onderbrengen’ verklaarde hij eens in een interview.


Naam collectie: Collectie Piet Cleveringa.
Opgericht:
Specialisaties: Overwegend abstract.
Perioden: Modern Hedendaags.
Kunststromingen: Overwegend abstract.
Aangesloten bij:
Ondergebracht bij: 1988 Schenking collectie  aan Nederlandse Staat.
Openingstijden:


Contactpersoon: Stichting Piet Cleveringa?
Adres: Zuidwal 1, 4141 BE Leerdam (gesloten)?.
Telefoon: +31(0)
Email:
Website:

Emedia:


Publicaties:

  • 2002, Renée Steenbergen, Iets wat zoveel kost, is alles waard: Vassallucci Amsterdam NL.
  • 1998, Betty van Garrel, Piet Cleveringa: Een jongen met grijs haar.
  • 1988, Margriet van Lith, ‘Ik heb weer twee tekeningen gekocht, ik kon ’t niet laten’ in MARE.
  • 1988, Op het eerste gezicht, de collectie Cleveringa: Rijksdienst Beeldende Kunst / SDU uitgeverij, ‘s-Gravenhage NL (catalogus).
  • 1987, Beelden en banieren Fort Asperen,  Acquoy NL.
  • 1984, Beelden aan de Linge, werken van 48 hedendaagse kunstenaars uit Nederland: Reflex, Utrecht NL.

Moderne kunstenaars in collectie:

Hedendaagse kunstenaars in collectie:

  • Peter Struycken | NL 1939 NL | Schilderijen etc. etc. | Modern | Concretisme (Constructed).

 


Exposities: (Solo / Duo / Groep / ?)


Nieuwsberichten:


Bronnen: Zie publicaties en websites.
Emailcontact:
Bijgewerkt: 06052017.