Synoniem of inbegrepen: Elementarisme, Concrete Kunst, Geometrisch Concreet, Systematische Kunst, Mathematisch-Geometrisme, Art Concreet en Hedendaags Constructivisme.


Binnen de Geometrische Abstractie wordt vaak de term Constructivisme als synoniem voor Concretisme gebruikt. De meeste literatuur echter bedoelt met Constructivisme de kunstuitingen uit de eerste generatie constructivisten die zijn ontstaan had in Oekraine / Rusland. Het Concretisme is meer een vervolg op het Neoplasticisme van Theo van Doesburg en consoorten.

Een citaat van Theo van Doesburg verduidelijkt wellicht wat onder abstract geometrische kunst dient te worden verstaan: ‘Het schilderij moet helemaal samengesteld zijn uit zuiver beeldende elementen, dat wil zeggen kleuren en vlakken. Een picturaal element heeft geen andere betekenis dan zichzelf en bijgevolg heeft het schilderij geen andere betekenis dan zichzelf’.

Omstreeks 1925 introduceerde Theo van Doesburg de diagonaal in zijn werken. Zo creëerde hij een nieuwe richting in zijn oeuvre die hij ‘Elementarisme’ noemde, zonder daarbij echter de uitgangspunten van de Nieuwe Beelding los te laten. In zijn serie Contra-Composities, die hij hoofdzakelijk in de periode 1924 – 1925 maakt, zijn beide stijlen vertegenwoordigd. Het Elementarisme kan gezien worden als de voorloper van het Concretisme dat daarna ontstond.

In zijn manifest ‘Base de la peinture concrète’ (1930) stelt Theo van Doesburg dat het ‘concrete’ kunstwerk volledig in de geest is uitgedacht voordat het uitgevoerd wordt. Theo van Doesburg is een Nederlands kunstenaar en theoreticus en basislegger van De Stijl en het Concretisme.

Vanaf de jaren dertig zijn er vele kunstenaars die hun werk ‘Concreet’ noemen en het manifest als belangrijkste uitgangspunt voor hun werk zien.

De naam van de beweging verwijst naar een betekenis van de term ‘Concrete‘, in die zin dat eerst geïntroduceerd in de jaren dertig door Theo van Doesburg en Wassily Kandinsky.


Art Concret Manifesto

 


Volgens het manifest van Art Concret is de kunst universeel en moet een kunstwerk vooraf bedacht zijn. Een schilderij moet uit heldere picturale elementen opgebouwd zijn (vlak en kleur), die alleen naar zichzelf verwijzen. Hierdoor verwijst het schilderij als geheel ook alleen naar zichzelf.

In 1929 legden Piet Mondriaan en Theo van Doesburg een ruzie bij. Piet Mondriaan weigerde zich echter bij Art Concret aan te sluiten. Hij vond dat de groep te ver ging in haar systematische benadering van de kunst.

In de kunstwerken is er een nadruk op echte materialen en echte ruimte, en een voorliefde voor rasters, geometrische vormen en gladde oppervlakken. De kunstenaars zijn vaak geïnspireerd door wetenschappelijke concepten of wiskundige formules.

Naoorlogse discussies over abstracte kunst waren gericht op de verdiensten van ‘koude abstractie’ (Geometrisme en ‘warme abstractie’ (Abstract Expressionisme). Opnieuw ging Concretisme tegen de heersende stroming in en werd het utopische erfgoed van de Geometrische Abstractie hoog gehouden. Het bleef koel, onpersoonlijk en nauwkeurig.

Max Bill introduceerde in ???? de term ‘Concrete Kunst voor non-figuratieve uitbeeldingswijzen. De stroming, kenmerkt zich door een strenge geometrische vormentaal (vierkanten, rechthoeken, cirkels, driehoeken enzovoort), is doorgaans beperkt en beheerst in haar kleurgebruik en ademt planmatigheid, orde, zakelijkheid en rationaliteit. Men ging er van uit dat kunst volledig onafhankelijk van de werkelijkheid tot stand komt, de kunstwerken hebben dan ook geen voorstelling. Het kunstwerk ís de werkelijkheid, opgebouwd uit lijnen, vormen en kleuren die op een veelal mathematische manier worden uitgewerkt.

Bij de aanduiding van Concretisme kunnen toevoegingen worden gebruikt ter nadere aanduiding zoals Constructed, Geometrie, Speciaal en Divers.

Zie ook een interessant artikel van Piet Augustijn over Reductive.NL


Max Bill

Max Bill.


Naam kunststroming: Concretisme.
Synoniem of inbegrepen: Elementarisme, Concrete Kunst, Geometrisch Concreet, Systematische Kunst, Mathematisch-Geometrisme, Constructivisme (hedendaags).
Onderdeel van: Geometrische Abstractie.
Kunstperiode: Modern, Hedendaags.
Kunstvormen: Schilderijen, Sculpturen, Objecten.
Kenmerken: Mathematisch, Monochrome kleurvlakken, rasters, geometrische vormen, gladde oppervlakken.
Technieken:


Oorsprong: Frankrijk, Nederland.
Ontstaan: Ca 1930.
Bloeiperiode: 1930 – Heden.
Beëindigd:


Bekende werken:
Kunstgroepen:

Collecties:


Publicaties:

Websites:

Emedia:


Initiatiefnemers:

  • Theo van Doesburg | NL 1883 – 1931 NL | Schilderijen, Architect, Glazenier | Modern | Neoplasticisme,

Moderne Kunstenaars:

  • Josef Albers | DE 1888 – 1976 US | Schilderijen, Beglazing | Modern | Concretisme (Divers), Abstract Colorisme.
  • Joost Baljeu | NL 1925 – 1991 NL | Schilderijen, Reliëfs | Modern | Concretisme (Geometrie, Constructed).
  • Max Bill | CH 1908 – 1994 DE | Gebouwen, schilderijen, sculpturen, grafiek | Modern | Concretisme.
  • Felix De Boeck | BE 1898 – 1995 BE | Tekeningen, Schilderijen | Modern | Lyrisme, Concretisme (Geometrie).
  • Theo van Doesburg | NL 1883 – NL 1931 | Schilderijen, Architect, Glazenier | Modern | Neoplasticisme, Concretisme.
  • Paul Panhuysen | NL 1934 – 2015 NL | Schilderijen, Beeld, Geluid | Modern | Abstract Expressionisme, Concretisme (Geometrie).
  •  Victor Vasarely | HU 1908 – 1997 FR | Schilderijen, Sculpturen, Grafiek | Modern | Concretisme | Op-Art.
  • André Volten. 
  • Carel Visser | NL 1928 – 2015 FR | Sculpturen, Grafiek | Modern | Concretisme (Geometrie, Constructed)

Hedendaagse kunstenaars:

  • Steven Aalders | NL 1959 NL | Schilderijen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • Linda Arts | NL 1971 NL | Schilderijen, Grafiek, Lichtinstallaties | Hedendaags | Minimalisme (Geometrie).
  • Charles Bézie | FR 1934 FR | Reliëf schilderijen | Modern | Concretisme (Geometrie, Constructed)
  • Jac Bisschops | NL 1952 NL | Schilderijen, Tekeningen, Objecten | Hedendaags | Concretisme (Constructed).
  • Ronald de Bloeme | NL 1971 DE| Schilderijen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • Arie Brinkman | NL 1947 NL | Schilderijen, Sculpturen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • Elvira Daeter | NL 1947 NL | Schilderijen, Sculpturen | Hedendaags | Abstract Divers.
  • Dré Devens | NL 1946 Nl | Schilderijen, Sculpturen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie & Constructed).
  • Ria van Eyk | NL 1938 NL | Schilderijen, Tapijten | Hedendaags | Abstract Divers.
  • Kees Goudzwaard | NL 1958 NL | Schilderijen | Hedendaags | Concretisme (Divers).
  • Ria Groenhof | NL 1957 NL | Sculpturen, Schilderijen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • Peter Halley | US 1953 US | Schilderijen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • José Heerkens | NL 1950 NL | Schilderijen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • Ger de Joode | NL 1939 NL | Schilderijen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • Ditty Ketting | NL 1952 NL | Schilderijen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • Eliza Kopec | PL 1960 NL | Schilderijen, Objecten, Reliëfs | Hedendaags | Concretisme (Geometrie, Constructed).
  • Maria ten Kortenaar | NL 1955 NL | Keramiek | Hedendaags | Concretisme (Geometrie, Constructed).
  • Jan Krale | NL 1939  NL | Schilderijen  | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • Jane Leeuwenburgh  | NL 1936 NL | Sculpturen, Objecten, 3D-Reliëfs | Hedendaags | Minimalisme, Concretisme (Geometrie).
  • André van Lier | NL 1951 NL | Reliëfs, Sculpturen, Objecten | Hedendaags | Concretisme (Geometrie, Constructed).
  • Marus van der Made | NL 1940 NL | 3-Dimensionaal werk | Hedendaags | Concretisme (Constructed).
  • Albert Rubens | BE 1944 BE | Tekeningen, Schilderijen, Sculpturen | Hedendaags | Abstract Divers.
  • Theo Schouten | NL 1949 NL | Tekeningen, Schilderijen, Assemblages | Hedendaags | Concretisme (Constructed).
  • Kees Segers| NL 1947 NL | Schilderijen, Tekeningen | Hedendaags | Concretisme (Geometrie).
  • Jan Maarten Voskuil | NL 1964 NL | Schilderijen, Sculpturen, Objecten | Hedendaags | Concretisme (Constructed).
  • Georges Vantongerloo.
  • Guido Winkler  | NL 1969 NL | Schilderijen | Hedendaags | Concretisme (Constructed).

Exposities: (Solo / Duo / Groep / ?)

  • 1945, Galerie René Drouin, Art Concret.
  • 1930, AC. Internationell utställning av post-kubistisk konst, Stockholm.
  • 1930, Production Paris 1930, Zürich CH.

Nieuwsberichten:


Bronnen: Zie publicaties en websites.
Emailcontact:
Bijgewerkt: 15.10.2013/18.10.2014/07.05.2015/02.01.2016/30.01.2017.