Inhoud van deze webpagina
  1. Inleiding Abstracte kunst
  2. Ontstaan van abstracte kunst
  3. Definitie abstracte kunst
  4. Abstracte kunststromingen
  5. Moderne en/of hedendaagse abstracte kunst
  6. Kunstgroepen van de abstracte Kunst
  7. Kunstrelaties
  8. Kunstcentra

1. Inleiding Abstracte kunst
Deze website ’Moderne & Hedendaagse Abstracte Kunst’ heeft niet de intentie om volledig en/of wetenschappelijk te zijn. Integendeel; de website heeft de bedoeling om de Abstracte Kunst zodanig te presenteren dat deze kunstvorm gewaardeerd en begrepen kan worden door een zo breed mogelijk publiek. Dat neemt niet weg dat de inhoud van deze website zo goed mogelijk de geschiedenis, ontwikkeling en huidige situatie van de Abstracte kunst wil beschrijven.

Deze webpagina wordt voortdurend aangepast aan de gewijzigde/vernieuwde inzichten van de auteur van de website. in de kolom rechts in de webpagina’s (Zijwoord) worden de belangrijkste wijzigingen, die onderhanden zijn, vermeld.

Voor hen die verder willen gaan in het onderzoek naar de Abstracte kunst zijn zoveel mogelijk verwijzingen opgenomen naar websites, boeken, tijdschriften, etc. met meer specifieke informatie.

2. Ontstaan van abstracte kunst (In bewerking)

Avant-garde (dat instond in de tweede helft van de 19e eeuw) verwijst in naar een generatie jonge kunstenaars die met nieuwe vormen experimenteren in de schilderkunst, muziek, literatuur, poëzie, film, theater en moderne dans. Avant-gardisten experimenteerden met nieuwe kunstvormen, door de artistieke procedés van hun voorgangers radicaal af te wijzen. Tegelijkertijd werden met een metafysische inslag ook elementen uit eerdere perioden (zoals de romantiek en het symbolisme) meegenomen.

In de schilderkunst was al sinds het Parijse Le Salon des Refusés uit 1863 een vernieuwing op gang gekomen; op aansturen van Napeleon III kregen de impressionistische schilderijen die geweigerd waren in de officiële salon een tweede kans. Het waren de impressionisten die voor het eerst als groep een eigen ‘salon’ inrichtten.

Paul Gauguin (FR 1848 – 1903) was oorspronkelijk impressionist, zijn ontmoeting omstreeks 1885 met de oudere kunstenaar Paul Cézanne betekent een ommekeer. Paul Cézanne’s  behoefte om diepte te scheppen -en daarmee de realistische weergave geweld aan te doen- beïnvloedt niet alleen Paul Gauguin, het legt de fundamenten voor de Moderne kunst. Paul Gauguin noemde voor het eerst kunst een ‘abstractie’ van de natuur.
Na omzwervingen in de kunstwereld maakte Paul Gauguin zijn primitieve werken die de groep Les Fauves inspireerde  (een groep jonge Parijse schilders, waaronder Henri Matisse, die bekend stonden als de ‘‘wilden’. Zij zochten naar intensieve, ‘barbaarse’ kleurharmonieën, waaraan de vorm ondergeschikt was

Europesche kunstenaars, geïnspireerd door het voorbeeld van de impressionisten, alsook door Paul Cezanne en Edvard Munch, begonnen met de veronderstelling dat kleur en vorm de essentie van kunst uitmaakten, en niet de nabootsing van de natuur. Wassily Kandinsky, Piet Mondriaan en Kazimir Malevich geloofden allen in het herdefiniëren van kunst als een arrangement van pure kleur, en zo ontstonden langzamerhand de verschillende abstracte kunstvormen.

de Abstracte Kunst ontstond binnen die sfeer van vernieuwing Frankrijk, Duitsland en Oostenrijk tussen 1860 en 1900. De impressionisten en de expressionisten verwierpen langzamerhand de tradities van de kunstacademies. Een groeiend aantal kunstenaars stapten over van een objectieve weergave naar een subjectieve interpretatie  van de waarneming. Er ontstonden beeldende kunstvormen waarbij geen zichtbare werkelijkheid meer te herkennen is, maar waarin vorm, kleur, lijn en materiaal voor zich spreken. Iets later ontstonden in de Verenigde Staten van Amerika parallelle ontwikkelingen.

Naast de op geometrische vormen gefundeerde abstracte kunst was een andere, meer op de persoonlijke emotie van Paul Gauguin gefundeerde richting ontstaan: het expressionisme, dat bij Kandinsky ca. 1910 tot volledige abstractie kwam.  Kenmerkend voor de vroege abstracte kunstenaars waren de idealistische opvattingen die zij hadden over de functie van de kunst in de maatschappij. Zij meenden dat de nieuwe harmonie in de kunst als voorbeeld zou dienen om een betere wereld te scheppen. Dit soort ideeën bestonden ook bij het in 1919 door  Walter_Gropius  opgerichte Bauhaus, academie voor beeldende kunst, architectuur en industriële vormgeving. Hier werd tevens geëxperimenteerd met abstract theater, ballet, film en fotografie.

Voor Vassily Kandinsky (RU 1866 – 1944 FR) ) lag de abstractie in het bovennatuurlijke, het goddelijke, dat in elk object van nature aanwezig is. Piet Mondriaan wilde de oervorm van de dingen, die in de natuur verborgen is, uitbeelden. Theo van Doesburg  verklaarde in 1931 voor het eerst dat het kunstwerk geen enkele verwijzing naar een wereld buiten het schilderij heeft. Hij sprak van concrete kunst (Concretisme).

In de jaren dertig was Parijs FR het belangrijkste centrum van abstracte kunst. In de door Michel Seuphor opgerichte kringen Cercle et Carré en Abstraction-Création waren zowel kunstenaars van de geometrisch-abstracte richting als die van de abstractasurrealistische vertegenwoordigd. Theo van Doesburg publiceerde in 1931 zijn Manifeste de l’art concrète, waarin hij de basis legde voor kunst waarin kleuren, lijnen, vormen en materialen alleen nog worden gebruikt om hun zelfstandige eigenschappen.

In Vlaanderen en Nederland bleef de invloed van al deze nieuwe kunststromingen ten tijde van het interbellum relatief beperkt ten opzichte van de landen eromheen. Het Modernisme van kort na de Tweede Wereldoorlog kan worden gezien als een reactie van wantrouwen van de westerse wereld jegens haar eigen cultuur, die in korte opeenvolging twee wereldoorlogen had voortgebracht. In het modernistische kunst voelde men een sterke behoefte om van voren af aan opnieuw te beginnen en letterlijk alle bestaande waarden te herzien en te herdefiniëren. Pas na 1950 werden de bijbehorende ideeën en principes echter ook in Nederlands taalgebied op grote schaal toegepast.

  • 1904, Een van eerste belangrijke abstracte creaties werden gemaakt door de Franse schilder Paul Cézanne, toen hij in zijn Arlésiaanse landschappen met de Mont Sainte-Victoire een onverbloemd kubistisch-abstraherende toets bracht.
  • 1906, Hilma af Klint schilderde haar eerste serie abstracte schilderijen.
  • 1907, Het Russische koppel Michail Larionov en Natalja Gontsjarova maakte abstracte werken die bekend werden als Rayonisme.
  • 1907, Eerste abstracte compositie van de Rus Wassily Kandinsky (De anekdote wil dat Kandinsky viel voor abstractie omdat hij toevallig één van zijn eigen dorpsgezichten omgekeerd bekeek.
  • 19??, De Amerikaan Arthur Dove kwam aan bod met enkele non-conformistische abstracte prestaties naar een lyrische conceptie van de natuur.
  • 1908, De Roemeen Constantin Brancusie bracht met zijn De kus een marmerplastiek tot eenvoudige vormen terugbracht.
  • 1908, De Nederlander Piet Mondriaan kwam met zijn Rode Boom een sterk naar abstractie neigend expressionisme.
  • De Russische schilder Kazimir Malevitch  stelde een theorie op die hij ‘Suprematisme‘ noemde. Zijn centrale kunstwerk hierin was het Zwart vierkant uit 1915.

 

3. Definitie abstracte kunst
Abstractie komt van het Latijnse woord abstráhere = weglaten. Abstraheren is het weglaten van niet essentiële informatie of aspecten om de meer fundamentele structuren van het object zichtbaar te maken. Lees daarover eens het artikeltje over abstraheren met Piet Mondriaan.
Als introductie eerst een filmpje met uitleg van de abstracte kunst.

In de literatuur worden vele definities van abstracte kunst gegeven met onderling zeer grote verschillen. Na een uitgebreide literatuurstudie, een poging tot een eenduidige beschrijving:

Abstracte kunst is een stroming die de werkelijkheid geabstraheerd weergeeft of vermijd. Er wordt vrijelijk gebruik gemaakt van de beeldelementen kleur, lijn, vorm, ritme, toonwaarde, textuur, volume en compositie.
Abstracte kunst is daarmee het tegengestelde van de figuratieve kunst die juist de werkelijkheid zo realistisch mogelijk wil weergeven.

Deze definitie geeft al aan dat de abstracte kunst zich in verschillende richtingen heeft ontwikkeld:

  • Het geabstraheerd weergeven van de werkelijkheid (Figuratieve Abstractie).
  • Het expressief weergeven  van gedachtenspinsels (Expressieve Abstractie).
  • Het geometrisch weergeven van gedachtenspinsels (Geometrische Abstractie).
  • Het minimaal weergeven van gedachtenspinsels (Minimalistische Abstractie).

Omstreeks 1950 kregen de verschillende stromingen binnen het Modernisme duidelijker vormen. De Abstracte Kunst, als verzamelnaam voor een aantal stromingen, ontstond.

Kenmerken van abstracte kunstwerken

Een vrij gevoel voor ordening. De ordening laat veel ruimte open voor interpretatie, aanpak en uitwerking. Aan lijnen, kleuren, vlakken of vormen worden in een heldere structuur van richtingen, openingen, clusters of volumes persoonlijke waarden gegeven die aan maat en vorm veel ritmische en ruimtelijke beleving toevoegen

4. Abstracte kunststromingen
4.1. Structuur in het Modernisme en Abstracte kunststromingen

In de vakliteratuur is een veelheid van termen beschikbaar om een beeldend kunstenaar en/of kunstwerk in een bepaalde abstracte kunststroming onder te brengen. Veel van die termen zijn overlappend, onduidelijk of zijn onderdeel van een andere kunststroming. Deze kunststromingen zijn vaak gekoppeld aan een groep kunstenaars en/of tijdsperiode. De gebruikte termen eindigen vaak met het toevoegsel ‘isme’ zoals Figurisme. Het zal echter duidelijk zijn dat, nadat een kunstgroep of periode voorbij was, de creatie van kunstwerken in diezelfde stijl is doorgegaan. Immers ook in de ‘Hedendaagse’ beeldende kunst wordt veel abstract werk gemaakt.

Onderstaand is een poging gedaan om de Abstracte stromingen binnen de Moderne Kunst zo eenvoudig mogelijk in te delen en zo een logisch structuur te geven in de vier hoofdstromingen van de Abstracte (bruine aanduiding) In deze website wordt deze indeling gebruikt als ‘kapstok’.

De indeling suggereert een duidelijke scheiding tussen de kunststromingen; dat is echter geenszins het geval, er zijn vele overlappingen. Daar komt nog bij dat een kunstenaar vaak meerdere kunststromingen doorloopt. In feite behoren dus de kunstwerken tot een bepaalde stroming en niet de kunstenaar.  Daar komt nog bij dat in de literatuur nog vele andere benamingen voorkomen voor al dan niet dezelfde stromingen terwijl ook nog vele onderstromingen, met de meest prachtige namen, worden onderscheiden.

1. Modernisme (1875).
1.1. Impressionisme.
1.2. Expressionisme (Niet volledig).
1.2.1. Fauvisme.
1.2.2. Tachisme (CoBrA, Art Informel, Art Brute, Art Autre, Outsiders Kunst).


1.3. Abstractie

(Synoniem of inbegrepen: Abstracte kunst, Essentiele kunst,  Reductive, Abstrait, Non-Objective Painting en exclusief de moderne kunsten als Impressionisme, Expressionisme, Fauvisme, Tachisme (CoBrA), Art Informel, Art Brute, Art Autre, Outsiders Kunst, Dadaïsme, Surrealisme, Popart etc).

1.3.1. Figuratieve Abstractie


1.3.1.1. Kubisme | FR | 1905 – 1920 | Schilderijen, Sculpturen | Modern, Hedendaags.
Juan Gris, Portret Picasso, 1912, Olie op doek(Synoniem of inbegrepen: Geometrisch Kubisme)
De Kubisten gingen er van uit dat de hele natuur is opgebouwd uit geometrische grondvormen waardoor alles wat we zien kan worden herleid tot cilinders, kegels, kubussen en bollen. De vroege kubisten zetten dit zeer letterlijk in beelden om, ze reduceerde alles wat ze wilden verbeelden tot basiselementen. Bij het kubisme staat de vorm niet meer in verhouding tot de werkelijkheid. Kenmerkend is de combinatie van verschillende gezichtspunten wat het opdelen van vaste volumes in een veelheid van fragmenten of facetten tot resultaat heeft.
.


1.3.1.2. Abstract Figurisme | EU | 1910 – Heden | Tekeningen, Schilderijen, Sculpturen | Modern, Hedendaags.
Henry Moore(Synoniem of inbegrepen: Abstracte Figuratie, Naturel Abstracten, Nieuwe Visie, Nieuwe Figuratie)
Het Abstract Figurisme streeft naar de combinatie van abstractie en figuratie. De figuratieve elementen van de werkelijke vormen worden geabstraheerd in vorm en kleur maar wel expressief aangegeven. De vorm wordt in het werk teruggebracht tot de essentie van wat de kunstenaar over het onderwerp wil vertellen, waardoor de toeschouwer de ruimte om zijn fantasie te laten gaan. Dat de vorm daar niet onder mag lijden zal duidelijk zijn, want vooral bij portretten is gelijkenis (en dus vorm en verhouding) van belang.


Orphisme, de Launay1.3.1.3. Orphisme | FR | 1910 – 1913 | Modern.
(Synoniem of inbegrepen: Orphisch kubisme, Peinture Pure)
Onder Orphisme verstaat men de kunst om nieuwe composities op te bouwen uit nieuwe elementen, die niet aan de zichtbare wereld zijn ontleend, maar geheel door de kunstenaar zijn geschapen en bezield worden tot volkomen werkelijkheid. Essentieel is het verloop van de kleuren en de kleurspanningen binnen het scala van de kleurencirkel in de compositorische ordening. Orphisme  is een overgangsvorm van het (figuratieve) Kubisme naar een meer abstracte kunstvorm die de zintuiglijke wereld als basis blijft behouden voor de kunst.


1.3.1.4. Futurisme | IT | 1909 – 1914 | Schilderijen, Sculpturen | Modern.
(Synoniem of inbegrepen: ….)
Umberto Boccioni, Forme uniche della continuità nello spazio, 1913Het Futurisme was een van oorsprong Italiaanse beweging en kunststroming ontstaan uit het kubisme. Het Futurisme laat enthousiasme en fascinatie voor machines zien. Het machinetijdperk wordt verheerlijkt. Alle traditionele opvattingen van wat mooi is in een kunstwerk worden overboord gegooid en in plaats daarvan wordt de schoonheid van de techniek centraal gezet.  De futuristen kregen echter door de Eerste Wereldoorlog een flinke klap in hun gezicht, toen ze zagen wat de techniek aan kon richten. Op dat moment was het vrijwel gedaan met de stroming.
Enkele kenmerken van het futurisme zijn snelheid, energie, agressie, krachtige lijnen, vooruitgang en nieuwe technologie.


Vorticisme1.3.1.5. Vorticisme | GB | 1912 – 1915 | Schilderijen | Modern.
(Synoniem of inbegrepen: ….)
Het Vorticisme is een kunststroming die gekenmerkt wordt door geometrische abstractie, scherp omlijnde, tweedimensionale vormen en vlakke, heldere kleuren. Deze avant-garde  ontstond uit het kubisme maar evolueerde naar het futurisme. De term Vorticisme is afgeleid van het Latijnse vortex dat draaikolk of wervelwind betekent. In tegenstelling tot het Kubisme waar de kubus het basismodel is, zijn in deze stroming holle en bolle vormen belangrijk. Het Vorticisme wordt beschouwd als de enige Britse avant-gardebeweging die een oorspronkelijke bijdrage aan het Europese Modernisme heeft geleverd.


1.3.2. Expressieve Abstractie (vanaf ca. 1905)


1.3.2.1. Abstract Expressionisme | US/EU | 1905 – Heden | Schilderijen, Sculpturen | Modern, Hedendaags.
Abstraction, Willem de Kooning, (1950)(Synoniem of inbegrepen:)
Richt zich op de beeldende mogelijkheden van het schilderen, zonder zich daarbij te bekommeren om figuratieve elementen. Expressiviteit en improvisatie zijn kenmerkend voor deze stroming. Veel expressionisten gebruiken grote doeken en brengen de verf snel en krachtig aan, waarbij zij soms paletmessen of grote penselen gebruikten. Anderen volgden een iets rustiger, mystieke benadering voor een zuiver abstracte afbeelding, soms tegen het Lyrisme aan.


1.3.2.2. Lyrisme | FR | 1946 – Heden | Schilderijen | Modern, Hedendaags.
Christine-Boumeester-Pastel-1938(Synoniem of inbegrepen: Lyrische Abstractie)
Lyrism kenmerkt zich door spontane improvisatie en de directe uiting van gevoelens. Op impulsieve wijze ontstaat er een onvoorspelbare en grillige vormentaal, die emotioneel geladen is. De kunstenaar wordt primair geleid door zijn spontane associaties. De stijl is erg herkenbaar en bestaat uit niet omlijnde vormen, vlekken en verfstreken.

.

.


1.3.2.3. Abstract Colorisme | US | 1920 – Heden | Schilderijen | Modern, Hedendaags.
MarkRothko1(Synoniem of inbegrepen: Post-painterly abstraction, Colourfield Painting).
Meestal bestaan de schilderijen uit grote, min of meer monochrome kleurvlakken die extra expressiviteit krijgen omdat ze laag over laag worden opgebouwd. Mark Rothko ontwikkelde de formule, “Ik streef ernaar ingewikkelde gedachten eenvoudig weer te geven”. Vaak in veelvormige vlakken, in egale kleuren en onderling verschillend in hoogte of breedte, worden zodanig op doek gebracht, dat ze in eindeloosheid lijken te zweven en de indruk wekken niet te worden beperkt door de begrenzing van het doek.

.


1.3.2.4. Action Painting | US | 1945 – Heden| Schilderijen | Modern, Hedendaags.
Jackson Pollock(Synoniem of inbegrepen: ….)
Manier van werken waarbij de handeling van de kunstenaar uitgangspunt is en waarbij de schilder geconfronteerd wordt met het schilderij als de voornaamste werkelijkheid, die hij brutaal te lijf gaat. De kunstenaar probeert de actie, de geste van het maken, op het doek over te brengen. Het werk is een herinnering aan de handeling, de actie, bijvoorbeeld het ritmisch drippen van verf ‘over all’ op een groot doek.


1.3.3. Geometrische Abstractie (vanaf ca. 1913)


1.3.3.1 Constructivisme | UA / RU | 1913 – 1922 | Sculpturen, Constructies, Schilderijen | Modern.
Kasimir Malevitch, 1916-17, Olie op doek 80 cm x 80 cm, Fine Arts Museum, Krasnodar(Synoniem of inbegrepen: ….)
Het Constructivisme verwerpt de traditionele denkbeelden over kunst en vindt zijn inspiratie in de vormen en processen van de technologie. Dit geldt voornamelijk assemblages of sculpturen die ‘geconstrueerd’ worden uit industriële onderdelen en materialen. Abstracte vormen worden gebruikt om bouwsels te creëren die doen denken aan machines en die op bijna bouwkundige wijze in de ruimte werden geplaatst. Volgens quasi mathematisch-technische principes worden vooral geometrische vormen in compositie gebracht en wordt afgezien van enige subjectieve expressie.


1.3.3.2. Suprematisme | UA/RU |1913 – 1930 | Schilderijen | Modern.
Kasimir Malevitch, 1915, Olie op doek, Stedelijk Museum Amsterdam(Synoniem of inbegrepen: ….)
Waar Constructivisten zien dat het gehele leven door de techniek beheerst wordt, geloven de suprematisten dat het gevoel de techniek in het leven roept. Het Suprematisme werkt vooral met geometrische figuren zoals vierkant, cirkel, rechthoeken en zuivere kleuren, wit en zwart. De weergave van zowel voorwerpen als ideeën werd volkomen afgewezen.

.

.


1.3.3.3. Neoplasticisme | NL | 1917 – 1925 | Modern | Schilderijen.
(Synoniem of inbegrepen: Nieuwe Beelding, De Stijl)
Het Neoplasticisme is, in de groep De Stijl, verder gegaan met abstraheren door te werken met primaire geometrische vormen en primaire kleuren en daarbij ornamenten, versieringen en illustratieve figuren te vermijden. Doel van het Neoplasticisme is dan ook om de werkelijkheid in zijn elementaire vorm weer te geven. initiators van De Stijl waren Piet Mondriaan, Theo van Doesburg en Bart van der Leck.

.


1.3.3.4. Concretisme | FR/NL | 1930 – Heden | Modern, Hedendaags | Schilderijen, Sculpturen, Objecten.
Max Bill(Synoniem of inbegrepen: Elementarisme, Concrete Kunst, Geometrisch Concreet, Systematische Kunst, Mathematisch-Geometrisme, Art Concreet, Hedendaags Constructivisme*).
Volgens het manifest van Art Concret (Theo van Doesburg) is de kunst universeel en moet een kunstwerk vooraf bedacht zijn. Een schilderij moet uit heldere picturale elementen opgebouwd zijn (vlak en kleur), die alleen naar zichzelf verwijzen. In de kunstwerken is er een nadruk op echte materialen en echte ruimte, en een voorliefde voor rasters, geometrische vormen en gladde oppervlakken. De kunstenaars zijn vaak geïnspireerd door wetenschappelijke concepten of wiskundige formules.

  • Opmerking: Binnen de Geometrische Abstractie wordt de term de term Constructivisme gebruikt. In de meeste vakliteratuur en in deze website wordt hiermee bedoelt de oorspronkelijke (modernistische) abstracte kunstwerken die vaak zijn samengesteld (in elkaar gezet) uit losse, fysieke en abstracte elementen. Daarnaast werden er schilderijen gemaakt die geconstrueerd werden door het samenstellen van geschilderde elementen. Om onduidelijkheid en vergissingen te voorkomen wordt in deze website uitsluitend de term Constructivisme gebruikt voor de modernistische kunstenaars / kunstwerken van Oekraïens / Russische oorsprong. De hedendaagse Geometrisch Constructivistische kunstwerken worden gerekend tot het Concretisme.

Toelichting: In de wereld van het wetenschappelijk onderzoek en de filosofie wordt het begrip Constructivisme gebruikt als tegenpool van het Realisme. Getransplanteerd naar de Beeldende kunst krijgen we dan: Abstract versus Realisme. Kennelijk wordt de term (hedendaags) Constructivisme gebruikt als  synoniem voor Concretisme.


1.3.3.5. Op-Art | FR | 1963 | Schilderijen, Sculpturen | Modern, Hedendaags.
(Synoniem of inbegrepen: Optische kunst, Optical Art, Kinetische kunst)
Op-Art is een richting in de schilderkunst van de 20e eeuw die bekend werd in de jaren 1963-1966. De term is een afkorting van het Engelse begrip Optical Art. Op-Art speelt een spel met verschillende optische illusies. Op-Art is een zeer toegankelijke kunstvorm; ook minder ervaren kunstkijkers worden er direct door aangesproken. De kunstenaars die gerekend worden tot de Op-Art maken werk met sterke licht-donker contrasten, vibrerende kleuren, moiré-patronen en composities die tijdens het kijken lijken te bewegen.


1.3.4. Minimalistische Abstractie (vanaf ca. 1955)


1.3.4.1. Minimalisme | DE | 1955 – Heden | Modern, Hedendaags | Tekeningen, Schilderijen, Sculpturen, Objecten.
Minimalisme (Expressief,Geometrisch)(Synoniem of inbegrepen: Postminimalisme.)
Het Minimalisme is zuiver abstract, geometrisch, objectief en anoniem, ontdaan van iedere verfraaiing of expressie. Geometrisch Minimalistisch werk is monochromatisch, dikwijls gebaseerd op mathematische rasterpatronen en gebruikt eenvoudige materialen. Het ontstaan van de stroming was een reactie op het hoogtij vierende Abstract Expressionisme. De stroming legt de nadruk op het ontstaan van kunst en het gebruik van onconventionele materialen. Zij gebruiken vooral alledaagse objecten en eenvoudige materialen. Ze worden vaak geassocieerd met land art, performance en andere manieren om kunst uit te drukken.


1.3.5. Overige Abstractie


Antonia Guzmán, Situación cromática, 2006, aquarel op papier, 30,5 cm x 22,5 cm1.3.5.1. Abstract Speciaal
Abstracte kunstuitingen die niet passen in één van de andere abstracte kunststromingen.

.

.

.

.


1.3.5.2. Abstract Divers
Wordt aangegeven indien een kunstenaars meerdere (3+) aangegeven abstracte kunststromingen toepast.


1.4. Conceptuele kunst (Niet volledig).
1.4.1. Dadaïsme.
1.4.2. Surrealisme. 
1.4.3. Popart.
1.5. Nieuwe Figuratie.

4.2. Toevoegingen aan de kunststromingen

Het blijkt dat de aanduiding van een kunststroming vorm aan een kunstenaar en/of kunstwerk niet voldoende is om hem / haar of het kunstwerk te duiden. In dat geval worden aan de kunststroming één van de volgende termen toegevoegd:

  • Expressie, Indien de werken overwegend of geheel expressief is samengesteld zonder vormen of figuren.
  • Forms, Indien de werken overwegend of geheel bestaan uit niet figuratieve of geometrische  vormen.
  • Geometrie, Indien de werken overwegend of geheel uit geometrische vormen en/of lijnen bestaat.
  • Constructed, Indien de werken overwegend of geheel zijn samengesteld (in elkaar gezet) uit losse, fysieke en abstracte elementen.
  • Reliëf, Indien de werken overwegend of geheel bestaat uit ongelijke in hoogte verschillen op een vlak oppervlak
  •  Divers, indien de kunstenaar meer dan twee abstracte kunststromingen maakt.

 

5. Moderne en/of Hedendaagse Abstracte kunst

Kortgezegd is Hedendaagse kunst de kunst die nu wordt gemaakt.

Kunstkenners hebben de behoefte om kunststromingen in opeenvolgende perioden in te delen. De verscheidenheid in kunststromingen is sinds het ontstaan van het impressionisme echter zo groot dat dat niet goed mogelijk is. Het ontstaan van een kunststroming vaak wel te lokaliseren en te dateren. Een jaartal vaststellen voor het einde (als dat er al is) is een stuk minder eenvoudig.

Men kan zich dan ook met recht met recht afvragen of de term ‘Modernisme’ wel aan tijd gebonden is en dat die tijd niet ‘al voorbij’ is. Daar komt nog bij dat nog veel kunstenaars met het etiket ‘Modernist’ nog leven en actief kunst maken en dus ook ‘Hedendaags’ zijn. Conclusie is dan ook dat de termen Moderne- en  Hedendaagse Abstracte kunst ongelukkig zijn gekozen. Eigenlijk zou dus in deze website geen onderscheid gemaakt moeten worden. De vraag is dan wel welke term we dan zouden moeten uitvinden.

Om het eenvoudig te houden worden deze termen toch gebruikt om aan te geven of de het werk/kunstenaar tot de ‘klassieke’ Abstractie behoord of tot het Hedendaagse. Minder aardig omschreven; is de kunstenaar overleden dan is zijn werk ‘Modern’, is de kunstenaar nog actief dan noemen we de kunst/kunstenaar ‘Hedendaags’. Kortgezegd Hedendaagse kunst de kunst die nu wordt gemaakt.

6. Kunstgroepen van de Abstracte Kunst

Veel  kunstenaars verenigen zich in Kunstgroepen en Kunstverenigingen. De Kunstgroepen richten zich op de inhoudelijkheid van de kunststromingent. De Kunstverenigingen richten zich in het algemeen meer op de belangenbehartiging van de aangesloten kunstenaars. De webpagina Kunstgroepen geeft een overzicht van de bekendste groepen en verenigingen.

7. Kunstrelaties

Onlangs is het begrip ‘Kunstrelaties’ opgenomen in de gegevens per kunstenaar. Het is interessant om te zien welke kunstenaars met elkaar contact hebben of hebben gehad. Het is de bedoeling dat ter zijner tijd een inzicht kan worden gekregen in de onderling beïnvloeding en het ontstaan van de verschillende kunststromingen.

8. Kunstcentra

Vanaf de zestiende eeuw was Rome IT het centrum geweest van de kunst. Kunstenaars uit alle hoeken van Europa trokken naar Rome om daar voor enige jaren te studeren als een noodzakelijke voltooiing van hun studie. Dat geschiedt nog tot in de achttiende eeuw. In die tijd werd een reis door Europa met als hoogtepunt een bezoek aan Rome een vast onderdeel van een goede culturele opvoeding.

In de negentiende eeuw werd Parijs FR het kunstcentrum van Europa. Kunstenaars die roem wilden vergaren en de nieuwste ontwikkelingen wilden meemaken trokken naar Parijs FR. Dat is zo gebleven tot aan de tweede wereldoorlog.

Na 1945 is er een kunstcentrum bij gekomen dat op den duur steeds meer gewicht kreeg. New York US werd het centrum waar grote ontwikkelingen vandaan kwamen. Geïnspireerd door de vele gevluchte kunstenaars uit Europa en door een actieve cultuurpolitiek in de jaren dertig ontwikkelde zich een school van expressief werkende kunstenaars in New York: Het Abstract Expressionisme. Vanaf die tijd is New York US een belangrijk kunstcentrum geworden. De laatste jaren zien dat Berlijn DE een steeds belangrijker plaats inneemt binnen in Europa.

De beeldende kunst zoals die eerst in Europa en even daarna in Noord Amerika is ontwikkeld begint zich nu ook te ontwikkelen op andere continenten. We mogen verwachten dat onder invloed van Internet, de sociale netwerken en niet te vergeten het nog steeds groeiende luchtverkeer de ontwikkeling van de Hedendaagse Kunst in de metropolen zullen stimuleren.