Synoniem of inbegrepen: Geometrisch Kubisme, Synthetisch Kubisme.


Pablo Picasso en Georges Braque brachten natuurlijke vormen terug tot geabstraheerde geometrische basisvormen. Kenmerkend is de combinatie van verschillende gezichtspunten wat het opdelen van vaste volumes in een veelheid van fragmenten of facetten tot resultaat heeft. Ze gingen uit van een uitspraak van de kunstschilder Paul Cézanne, die had gezegd dat de hele natuur is opgebouwd uit geometrische grondvormen. Dat in principe alles wat we zien kan worden herleid tot cilinders, kegels, kubussen en bollen. Picasso en Braque zetten dit in het begin zeer letterlijk in beelden om, ze reduceerde alles wat ze wilden verbeelden tot basiselementen.

Een beroemd schilderij uit de eerste periode is het schilderij Les Demoiselles d’Avignon dat Picasso schilderde in 1906-1907 en dat nu te bewonderen is in het Museum voor Moderne Kunst te New York. De twee kunstenaars werken in de eerste kubistische jaren opmerkelijk genoeg zo nauw samen, dat men nu soms niet weet aan wie van de twee een bepaald schilderij moet worden toegeschreven.

De stijlaanduiding ‘Kubisme’ is afkomstig uit een kritiek van de Franse criticus L. Vauxelles, die in het blad Gil Blas in 1910, de eerste kubistische schilderijen van Georges Braque omschreef als ‘bizarreries cubiques’.

De kubistische beweging wordt in drie periodes opgedeeld: Geometrisch kubisme Analytisch kubisme Synthetisch kubisme,

Geometrisch kubisme (1907-1909)
Braque en Picasso lieten eens en voor altijd het lineaire perspectief achterwege vanuit het besef dat het hier uiteindelijk ook maar om een manier van kijken ging, die onmogelijk de volheid van de visuele ervaring kon weergeven (laat staan de rest). Een enkeling of dwaas kijkt zoals de klassiekers schilderen, met onbeweeglijk hoofd met één oog gesloten naar de dingen die ons omringen.
In die fase zochten de kunstenaars naar de basisstructuren achter de dingen en zijn er nog herkenbare, tamelijk samenhangende vormen (zoals Huizen in L’estaque en Grand Nu van Braque, Fruits et Verre en Briquetterie à Tortosa van Picasso). De objecten vertonen een vergaande stilering: de schilderijen lijken in eerste instantie opgebouwd uit meetkundige vormen.

Analytisch kubisme (1910-1912)
In deze periode spat het beeld dat Picasso en Braque ons van de werkelijkheid bieden uiteen in kleine fragmenten, die zo ingenieus aan elkaar worden gezet dat het geheel nog nauwelijks leesbaar is. De vaste vormen van de objecten worden gebroken, ontleed in alle facetten en niet beperkt tot de toevallig zichtbare facetten alleen, door ze naast en vaak over elkaar uit te beelden.
Zo komt men tot de compositions simultanées, waarbij verscheidene gezichtspunten weergegeven worden, zonder nog te denken aan enig centraal perspectief. De obsessie met vorm en structuur bracht de schilders er bovendien toe de kleur bijna volledig van ondergeschikt belang te vinden, wat de leesbaarheid in het gedrang brengt.
Tijdens het analytisch kubisme balanceren Picasso en Braque op de rand van het abstracte; ze deinzen er wel voor terug, overtuigd als ze zijn dat alleen de werkelijkheid die zich aan onze zintuigen vertoont de basis kan zijn voor kunst (voorbeelden hiervan zijn Ambroise Vollard van Picasso en Stilleven met kruik en viool van Braque).

Synthetisch kubisme (1913 – circa 1920)
Na 1913, in het synthetische kubisme wil men de breuk met de realiteit weer herstellen. Dit wil men niet doen door terug te gaan naar zijn oorspronkelijke vorm maar door de karakteristieke omtreklijn en de materie van objecten zo reëel mogelijk weer te geven. Hiervoor gebruikt men de trompe-l’oeil en de bekende collages.
Deze synthetische fase, die zich vlak voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog ontwikkelt, kan even goed de associatieve fase genoemd worden. Violen en gitaren worden herleid tot de kleur en de textuur van het materiaal waarvan ze gemaakt zijn. Tegelijk wordt gezocht naar elementen om iets te zeggen over de muziek zelf of de sfeer van de kamer (wolken, blauw, een krul hier en daar …). In de collages met stukken van kranten, stoelbekledingen en touw wordt er niet alleen iets verteld of getoond maar komen stukjes van de werkelijkheid letterlijk in het kunstwerk terecht. Schilderijen uit de synthetische fase van het kubisme vertonen de volgende kenmerken: kleur wordt weer toegelaten, schilderijen zien eruit alsof ze met behulp van knippen en plakken uit allerlei materialen tot stand zijn gekomen, patroonornamenten in de verschillende kleurvlakken, de voorstelling wordt weer meer herkenbaar en er komt weer perspectief in het beeldvlak. Een voorbeeld is Stilleven op tafel van Braque


Pablo Picasso, Les demoiselles d'Avignon, 1907, olieverf op doek, 240 x 230 cm. Museum of Modern Art, New York

Pablo Picasso, Les demoiselles d’Avignon, 1907, olieverf op doek, 240 x 230 cm. Museum of Modern Art, New York.


Naam kunststroming: Kubisme.
Synoniem of inbegrepen: Geometrisch Kubisme.
Onderdeel van: Figuratieve Geometrie.
Kunstperiode: Modern.
Kunstvormen: Schilderijen, Sculpturen.
Kenmerken: Afgevlakte volumelijnen, verschoven volumevlakken, verwarrend perspectief, collage ‘look’, verschuivende standpunten, zachte kleuren.
Technieken:


Oorsprong: Parijs FR.
Ontstaan: Ca. 1906.
Bloeiperiode:
Beëindigd: 1920.


Bekende werken:

  • 1907, Les Demoiselles d’Avignon,  Picasso.

Kunstgroepen:
Collecties / Musea:


Publicaties:
Websites:

Emedia:


Initiators:

  • George Braque  | FR 1882 – 1963 FR | Schilderijen, Sculpturen | Modern | Kubisme.
  • Pablo Picasso | SP 1881 – FR 1973 | Schilderijen, Sculpturen, Keramiek | Modern | Kubisme.

Moderne kunstenaars:

  • Alexander Archipenko | UA 1887 – 1964 US | Sculpturen | Modern | Kubisme.
  • Jean Bazaine | FR 1904 – 2001 FR | Schilderijen, Grafiek, Mozaïek | Modern | Kubisme, Orphisme.
  • Roger Bissière | FR 1886 – 1964 FR | Schilderijen, Tapijten, Glas in Lood | Modern | Kubisme, Orphisme, Abstract Expressionisme.
  • Robert Delaunay | FR 1885 – 1941 FR | Schilderijen | Modern | Kubisme, Orphisme
  • Raymond Duchamp-Villon | 1876 – 1918 FR.
  • Marthe Donas | BE 1885 – 1967 BE | Schilderijen | Modern | Kubisme.
  • Juan Gris | SP 1887 – 1927 FR | Schilderijen, collage’s | Modern | Kubisme.
  • Riemko Holtrop | NL 1914 – 1996 NL | Tekeningen, Schilderijen, Sculpturen | Modern | Lyrisme.
  • Paul Klee | DE 1879 – 1940 CH | Schilderijen | Modern | Abstract Divers.
  • Fernand Léger |FR 1881 – 1955 FR | Schilderijen etc. | Modern | Kubisme.
  • Jacques Lipchitz | 1891 – 1973 | Litouwen.
  • Kasimir Malevich | UK 1878 – 1935 RU | Schilderijen | Constructivisme, Kubisme, Suprematisme.
  • Diego Rivera | Mexicaan.
  • Gino Severini | IT 1883 – 1966 FR | Beeldhouwer, Schilder, Publicist | Futurisme, Kubisme | Modern.

Hedendaagse kunstenaars:

  • Riesjart Bus | NL 1958 NL | Sculpturen | Hedendaags | Figuratief, Kubisme.

Lipchitz, The Bather, 1917, Brons, Foto The Israel Museum, Jerusalem

Lipchitz, The Bather, 1917, Brons (Foto: The Israel Museum, Jerusalem).


Exposities: (Solo / Duo / Groep / ?)


Nieuwsberichten:


Bronnen: Zie publicaties en websites.
Emailcontact:
Bijgewerkt: 14.10.2013/29.05.2016.


Reacties

Kubisme | FR | 1905 – 1920 | Schilderijen, Sculpturen | Modern, Hedendaags — Geen reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *