Introductie Max Bill:

Max Bill was  een Zwitserse beeldend kunstenaar die zijn  opleiding kreeg aan de Kunstgewerbeschule in Zürich en het Bauhaus Schule in Dessau. Hij werkte vooral in Zwitserland en Duitsland. Hij was medeoprichter van de Hochschule für Gestaltung in Ulm. Hij was lid van de Parijse kunstenaarsgroep Abstraction-Création. Hij ontving  verschillende prijzen. Ook was hij hoogleraar aan de Staatliche Hochschule für Bildenden Künste in Hamburg. Belangrijke werken worden gerekend tot het Concretisme en Spatial Concretisme. Een van zijn bekendste werken is ‘De Eindeloze Kronkel’.


Max Bill, Unendliche Schleife, 1974, stadspark Essen DE.


Biografie:

Max Bill volgde van 1924 tot 1927 een opleiding als zilversmid aan de Kunstgewerbeschule in Zürich CH. Een periode waarin zijn ontwerpen werden beïnvloed door het Kubisme en Dada. Hij studeerde daarna van 1927 tot 1929, architectuur aan het Bauhaus in Dessau DE, waarbij hij de invloed van Josef Albers, Wassily Kandinsky, Paul Klee en Schlemmer onderging. Hij kon zich geheel vinden in de functionalistische benadering van design van deze school.

In 1929 keerde hij weer terug Zürich CH, waar hij werkte als architect en grafisch vormgever en zijn eigen architectenbureau opricht. Ook sloot hij zich aan bij de kunstenaarsvereniging Schweizerige Werkbund. Als lid van de SWB ontwierp hij het landgoed Neubühl nabij Zürich (1930-1932) in de Modern Style.

Hij werd de belangrijkste vertegenwoordiger van de abstracte kunst binnen de Zwit­serse grafische school en maakte in de jaren ’30 grafische ontwerpen voor de winkel Wohnbedarf in Zürich CH.

In 1931 huwde hij de celliste en fotografe Binia Spoerri en bouwde in Zürich-Höngg CH zijn eigen woonhuis / atelier.

Max Bill hield zich ook bezig met schilderen en beeldhouwen. Hij werkt volgens Theo van Doesburgs volgens het concept van de ‘concrete kunst’, dat ervan uitging dat ‘universaliteit  alleen kon worden bereikt door duidelijkheid. Door zijn volkomen mathematisch-theoretische kunstopvatting kwam hij er toe zich in 1932 aan te sluiten bij de Parijse groep Abstraction-Création die in 1931 door Georges Vantongerloo was opgericht. Hij ontmoet Hans Arp, Piet Mondriaan en Auguste Herbin.

In 1933 emigreerde hij naar de Verenigde Staten, waar hij samenwerkte met Walter Gropius.

Een van zijn bekendste werken is ‘De Eindeloze Kronkel’. De eerste Eindeloze Kronkel maakte Max Bill in 1935. De kunstenaar kende, volgens de overlevering, de Mobiusring (1858) van de Duitse wiskundige en astronoom Mobius toen niet. De Eindeloze Kronkel is een voorbeeld van mathematisch-geometrische kunst. Van de Eindeloze kronkel bestaan meerdere versies. In het park Middelheim in Antwerpen BE is één van deze kronkels bewonderen.

In 1936 formuleert hij de “principes van de concrete kunst”. Sinds 1936 zijn van zijn hand talrijke publicaties verschenen.

In 1937 werkt hij aan een monografie over Le Corbusier en treedt toe tot de “Allianz”, een vereniging van moderne Zwitserse kunstenaars. Ook werd hij lid van de CIAM (Congrès Inter­national d’Architecture Moderne) en de UAM (Union des Artistes Moder­nes).

In 1944 richt Max Bill het tijdschrift “abstrakt konkret” op en organiseert onder dezelfde naam een tentoonstelling in de Kunsthalle in Bazel CH.

Werkt vanaf 1944 als vormgever en is in 1944/45 docent voor vormleer aan de Kunstgewerbeschule in Zürich CH.

Zijn aluminium wandklok (1957), gefabriceerd door Junghans, en de minimalistische kruk Ulmer Hocker (1954) behoren tot zijn bekendste producten.

Van 1944 tot 1945 was hij docent vormgeving aan de Kunstgewerbeschule in Zürich CH.

Met Georges Vantongerloo en Antoine Pevsner had hij in 1949 een expositie in het Kunsthaus Zürich CH en in hetzelfde jaar ontving hij in Parijs FR de Prix Kandinsky.

In 1951 nam hij deel aan de Biënnale van São Paulo in de Braziliaanse stad São Paulo en won hij de Grand Prix voor beeldhouwkunst.

Van 1950 tot 1956 is hij de inspirerende kracht achter de Hochschule fur Gestalrung in Ulm DE, die hij probeert te leiden in de geest van het Bauhaus in Dessau. De eerste vijf jaar was hij rector en hoofd van de afdelingen architectuur en productontwerp. Max  Bill pleitte voor het Bauhausachtige geometrische Formalisme, in de overtuiging dat producten gebaseerd op wiskundige wetten een esthetische zuiverheid en daarom een grotere universele aantrekkingskracht bezaten. Deze benadering van design werd voortgezet door Hans Gugelot toen hij de afdeling productdesign overnam en beïnvloedde met name zijn leerling Dieter Rams.

in 1956/1957 waren er overzichtstentoonstellingen in Ulm DE  en München DE.

Na zijn vertrek uit Ulm DE vestigde Max Bill in 1957 een atelier in Zürich CH en concentreerde hij zich op beeldhouwen en schilderen.

Max Bill werd uitgenodigd voor deelname aan de documenta in de stad Kassel in 1955 (documenta I), 1959 (documenta II) en 1964 (documenta III).

Max Bill was van 1961 tot 1968 gemeenteraadslid van Zürich CH. Hij was hoofdarchitect van het paviljoen ‘Onderwijzen en Creëren’ op de Zwitserse Nationale Tentoonstelling van 1964 en werd in datzelfde jaar erelid van de AIA (American Institute of Architects).

Van 1967 tot 1968 bouwde hij in Zumikon CH een nieuw woonhuis/atelier, waar hij zich in 1968 vestigde.

Van 1967 tot 1974 was hij hoogleraar Milieubeheer aan de Staatliche Hochschule für Bildenden Künste in Hamburg DE.

Hij was van 1967 tot 1971 lid van het Zwitserse parlement.

In de jaren ’80 produceert hij diverse monumentale sculpturen.

Na het overlijden van Binia Bill-Spoerri in 1988 hertrouwde Max Bill in 1991 de kunsthistorica Angela Thomas.


 

Max Bill, Eight colour groups, 1947.


Beschrijving werk:

Max Bill was een belangrijk pionier van de concrete abstracte kunst met grote belangstelling voor de wiskunde en introduceerde de term ‘concrete kunst’ voor non-figuratieve uitbeeldingswijzen.

In 1936 formuleert hij de “principes van de concrete kunst: “Konkrete kunst nennen wir jene kunstwerke, die aufgrund ihrer ureigenen mittel und gesetzmässigkeiten – ohne äusserliche anlehnung an naturerscheinungen oder deren transformierung, also nicht durch abstraktion – entstanden sind. konkrete kunst ist in ihrer eigenart selbständig. sie ist der ausdruck des menschlichen geistes, für den menschlichen geist bestimmt, und sie sei von jener schärfe, eindeutigkeit und vollkommenheit, wie dies von werken des menschlichen geistes erwartet werden muss. konkrete malerei und plastik ist die gestaltung von optisch wahrnehmbarem. ihre gestaltungsmittel sind die farben, der raum, das licht und die bewegung… konkrete kunst ist in ihrer letzten konsequenz der reine ausdruck von harmonischem mass und gesetz. sie ordnet systeme und gibt mit künstlerischen mitteln diesen ordnungen das leben… sie erstrebt das universelle und pflegt dennoch das einmalige. sie drängt das individualistische zurück, zugunsten des individuum“.

Hoewel het geometrische formalisme van Max Bill en veel andere vertegenwoordigers van het Modernisme bedoeld was als manier om een grotere universaliteit te bereiken, raakte de stroming niet wijdverbreid door de soberheid en het gebrek aan op mensen georiënteerde eigenschappen.



Naam: Max Bill.
Geboren: 22.12.1908, Winterthur CH.
Overleden: 09.12.1944, Berlijn DE.
Nationaliteit: Zwitserse.
Woon / werkplaatsen:

  • 1908 – ????, Winterthur CH.
  • ???? – 1924,
  • 1924 – 1927, Zurich CH.
  • 1927 – 1929, Dessau (Saksen-Anhalt) DE.
  • 1929 – ????,
  • 1933 – ????, Emigratie US?????
  • ???? – 1957, Ulm DE
  • 1957 – 1968, Zürich CH  en concentreerde hij zich op beeldhouwen en schilderen.
  • 1968 – ????, Zumikon CH.
  • ???? – 1994, Berlijn DE.

Kunstopleiding:

  • 1924 – 1927, Zilversmid aan de Kunstgewerbeschule in Zürich CH.
  • 1927 – 1929, Hochschule für Gestaltung Bauhaus in Dessau DE.

Toelagen:
Residenties:
Studiereizen:

  • 1925, Parijs FR, studiereis.
  • 1926, Italië, studiereis.

Functies kunstwereld:

  • 1944 – 1945, Docent vormgeving Kunstgewerbeschule, Zürich CH.
  • 1951, Medeoprichter Hochschule für Gestaltung, Ulm DE.
  • 1952 – 1956, RectorHochschule für Gestaltung, Ulm DE.
  • 1967 – 1974, Hoogleraar Milieubeheer Staatlichen Hochschule für Bildende Künste, Hamburg DE.

Onderscheidingen:

  • 1964, Erelid van de AIA (American Institute of Architects).
  • 1951, Grand Prix voor beeldhouwkunst. Biënnale van São Paulo BR.
  • 1949, Prix Kandinsky, Parijs FR.

Actieve periode: 1924 – ????


Vertegenwoordiging:  Max, Binia + Jakob Bill Stiftung.
Contactpersoon: Jakob Bill (zoon van Max)
Adres:
Telefoon: +31(0)
Email:
Website:
Emedia:


Kunstvormen: Grafiek, Schilderijen, Sculpturen, Gebouwen.
Kunststromingen:

  • Concretisme | FR/NL | 1930 – Heden | Schilderijen, Reliëfs, Beglazing, Muurschildering.
  • Spatial Concretisme | UA | 1945 – Heden | Objecten, Sculpturen.

Kunstfasen:

  • 1924 – 1929, Studieperiode.
  • 1933 – 1936, Architect, schilder, beeldhouwer.
  • 1936 – 1944, Publicist.
  • 1944 – ????, Industrieel vormgever.
  • 1957 – 1968, Beeldhouwen en schilderen.

Technieken:
Bekende werken:

  • ‘De Eindeloze Kronkel’.

Projecten / opdrachten:

  • 1930 – 1932, ontwerp landgoed Neubühl nabij Zürich in Modern Style.

Kunstgroepen:

  • Schweizerige Werkbund.
  • Abstraction-Création Group | Parijs FR | 1931 – 1937 | Schilderijen | Concretisme.
  • Zürcher Schule der Konkreten | CH | 30’r jaren | Divers | Concretisme.
  • “Allianz”, vereniging moderne Zwitserse kunstenaars.
  • CIAM (Congrès Inter­national d’Architecture Moderne).
  • UAM (Union des Artistes Moder­nes).

Kunstrelaties:

  • Jean Arp | DE 1886 – 1966 CH | Sculpturen, Schilderijen, Gedichten | Abstract Figurisme.
  • Wassily Kandinsky | RU 1866 – 1944 FR | Schilderijen, Grafiek | Abstract Expressionisme.
  • Paul Klee | CH 1879 – 1940 CH | Schilderijen | Abstract Figurisme, Kubisme, Concretisme.
  • Piet Mondriaan | NL 1872 – 1944 US | Schilderijen | Neoplasticisme.
  • Schlemmer.
  • Georges Vantongerloo.
  • Auguste Herbin.
  • Walter Gropius US.
  • Hans Gugelot.
  • Dieter Rams.

Leerling van en/of invloed van:

  • Josef Albers  | DE 1888 – 1976 US | Schilderijen, Beglazing | Concretisme, Abstract Colorisme.
  • Henk Crouwel | NL 1930 NL | Schilderijen, Reliëfs, Sculpturen | Concretisme, Spatial Concretisme.
  •  Wassily Kandinsky | RU 1866 – 1944 FR | Schilderijen, Grafiek | Abstracte Expressionisme.
  • Paul Klee | CH 1879 – 1940 CH | Schilderijen | Abstract Figurisme, Kubisme, Concretisme.
  • Schlemmer.


Leraar van en/of invloed op:

  • Hans Gugelot.
  • Dieter Rams.

Museumcollecties:

Overheidscollecties:
Private collecties:
Galerie collecties:


Exposities: (Solo / Duo / Groep / ?)

  • 1955,1959, 1964, Documenta, |, ||, |||, Kassel  DE (G).
  • 1951, Biënnale van São Paulo BR (G).
  • 1949, Kunsthaus, Zürich CH, Max Bill, Georges Vantongerloo, Antoine Pevsner (G).

Eigen publicaties:
Catalogi:

  • 1987, Max Bill, Retrospektive. Skulpturen Gemälde Graphik 1928–1987. (Texte Christoph Vitali, Eduard Hüttinger, Max Bill.)
  • ????, Katalog Schirn Kunsthalle, Frankfurt/Zürich/Stuttgart.

Boeken:

  • 2008, Jakob Bill: Max Bill am Bauhaus. Benteli, Bern CH.
  • 2008, Max Bill: Funktion und Funktionalismus. Schriften 1945–1988. Benteli, Bern CH.
  • 2005, Thomas Buchsteiner und Otto Lotze:max bill, maler, bildhauer, architekt, designer. Ostfildern-Ruit.
  • 1991, Luciano Caramel, Angela Thomas: Max Bill. Pinacoteca Communale Casa Rusca, Locarno / Fidia Edizione d’Arte, Lugano.
  • 2011, Roberto Fabbri: Max Bill in Italia. Lo spazio logico dell’architettura, Bruno Mondadori Editore, Milano.
  • 1999, Gerd Fischer: Der Koloss von Frankfurt: Die „Kontinuität“ von Max Bill. In: Mitteilungen der Deutschen Mathematiker-Vereinigung, Heft 4.
  • 1987, Eduard Hüttinger: Max Bill. Edition Cantz, Stuttgart (erweiterte Ausgabe)
  • 1977, Eduard Hüttinger: Max Bill. abc Verlag, Zürich.
  • 2006, Gregor Nickel und Michael Rottmann: Mathematische Kunst: Max Bill in Stuttgart. In: Mitteilungen der Deutschen Mathematiker-Vereinigung, Band 14, Heft 3/2006.
  • 2006, Arturo Carlo Quintavalle: Max Bill. Università Commune Provincia di Parma, Quaderni 38, 1977.
    Thomas Reinke und Gordon Shrigley: Max Bill: HfG Ulm: Drawing and Redrawing: Atelierwohnungen, Studentenwohnturm. marmalade
  • 2010, Emil Schwarz: Im Wissen der Zeit oder Der Sinn, den die Schönheit erzeugt, Hommage à Max Bill, ein dichterischer Nachvollzug mit dem Essay Wirklichkeit oder Realität. NAP Verlag, Zürich.
  • 1986, Werner Spies: Kontinuität. Granit-Monolith von Max Bill. Deutsche Bank, 1986.
  • 2002, René Spitz: hfg ulm. der blick hinter den vordergrund. die politische geschichte der hochschule für gestaltung ulm 1953–1968. Stuttgart/London.
  • 1964, Margit Staber: “Max Bill”. Methuen, London.
  • 2008, Angela Thomas: Max Bill und seine Zeit. 2 Bände. Scheidegger & Spiess, Zürich: Band 1: Mit subversivem Glanz (1908–1939).  Band 2: Nur kleine Geister halten Ordnung (1939–1994), 2012,
  • 2001, Udo Weilacher: Kontinuität (Max Bill). In: Udo Weilacher: Visionäre Gärten. Die modernen Landschaften von Ernst Cramer. Basel/Berlin/Boston.
  • 2011, Da Silva Paiva, Rodrigo Otávio: Max Bill no Brasil.

Artikelen:
Radio / televisie:
Video / film:
Websites:


Eigen citaten:


Nieuwsberichten:


Bronnen: Zie publicaties en websites.
Copyright: St Pictoright,  Amsterdam NL.
Bijgewerkt: 10022017/27022018/050702018.


Vaak worden alleen de belangrijkste collecties, exposities, publicaties e.d. weergegeven.