Omschrijving NUL-Groep Nederland:

De NUL-Groep Nederland werd gevormd in 1960, door Jan Schoonhoven Sr, Armando, Jan Henderikse, herman de vries en Henk Peeters. De groep was de opvolger van de Nederlandse Informele Groep. De NUL-Groep Nederland bestond tot 1965.

Het beginpunt van deze groep ligt een paar jaar voor de oprichting, als deze schilders, met Armando voorop, steeds meer monochroom gaan werken. Jan Henderikse maakt doeken waarin expressie plaats maakt voor verf. Niets meer of minder dan monochrome verfvlakken.

In 1960 tekenen zij het ‘Manifest tegen Niets’. Een van de stellingen luidt: ‘Een schilderij is net zoveel waard als geen schilderij’. In de woorden van Jan Schoonhoven Sr: “We wilden provoceren”. Daarnaast vielen de Duitse ZERO-kunstenaars op. Wat dat betreft stond er een opgemaakt bed voor ons klaar. We noemden onze kunst NUL ter onderscheiding van ZERO. NUL is gewoon Nederlands. Bovendien is de nul een prachtvorm, rond, altijd goed, en het stelt verder niks voor”. De vier opstellers verklaren de dagelijkse werkelijkheid tot kunst, want zoals Armando het achteraf verwoordde: “Alles was mooi. Alles was interessant. Een groot oog, zo voelde ik me”.


Manifest tegen niets

Ter gelegenheid van de internationale tentoonstelling van NIETS in de eerste galerie ter wereld voor de laatste kunst: Galerie 207 (Willemsparkweg 207), Amsterdam NL

representatief voor avantgardisme, konventionalisme, modernisme, kommunisme, kapitalisme, pattriotisme, internationalisme, monochromie, monotonie, beweging, zen, surrealisme, dadaisme, lettrisme, situationisme, informele kunst, konstruktivisme, tachisme.

  • Een schilderij is net zoveel waard als geen schilderij.
  • Een plastiek is net zo goed als geen plastiek.
  • Een machine is net zo mooi als geen machine.
  • Muziek is net zo aangenaam als geen muziek.
  • Geen kunsthandel is nog wel zo doelmatig als kunsthandel.
  • Iets is haast niets (niet iets).

 


De werken van de NUL-Groep Nederland zijn bij uitstek ‘anti-schilderkunstig’. De groep weerden de gevoelsexpressie uit de kunsten en stelden daarvoor in de plaats koelheid en distantie. De technische verworvenheden van de welvaartsstaat waren voor hen een belangrijke inspiratiebron. Traditionele materialen als verf en steen werden vervangen voor veelal industriële materialen.

De NUL-Groep Nederland combineerde de schilder- en beeldhouwkunst. De doeken waren vaak zwart-wit. De groep verhief de dagelijkse werkelijkheid tot kunst. Hun inspiratiebron was de westerse consumptiemaatschappij. Ze maakten gebruik van moderne materialen als plastic, schuimrubber, watten en haarobjecten, die tot dan toe niet als traditionele kunstmaterialen werden beschouwd. De werken die de NUL-kunstenaars produceren worden gerekend tot het Minimalisme.

De NUL-Groep zette zich af tegen Cobra en streefde naar objectieve kunst. Ofwel kunst, die van elke emotionele waarde werd ontdaan.

De eerste grote tentoonstelling van NUL vindt plaats in 1962 in het Stedelijk Museum Amsterdam NL. Jan Henderikse stapelt een wand van bierkistjes, Henk Peeters bevestigd witte veertjes op een zwarte ondergrond, Jan Schoonhoven Sr bouwt een wandreliëf van kartonnen dozen en Armando hangt ‘at random’ autobanden op. Het werd een zeer opzienbarende tentoonstelling. De kritiek schrijft meedogenloos en de meeste bezoekers reageren furieus. Naar aanleiding van de NUL-tentoonstelling in schreef kunstcriticus Hans Redeker in NRC Handelsblad: “Een manifest van malaise en landerigheid, van lusteloze onvrede met zichzelf en de wereld.”

Henk Peeters is wel eens gekarakteriseerd als de minst opvallende van de NUL-groep. En op een bepaalde manier is dat waar. Armando viel op door het lef van zijn bouten, prikkeldraad en geklinknagelde platen. Jan Schoonhoven was niet te overtreffen in zijn beheersing over wit, licht en schaduw. En ook Jan Henderikse was in zijn korte NUL-periode een in het oog springende figuur met zijn kratten bier en vellen postzegels, herhalingen, die tot dan toe duidelijk taboe waren geweest.

In 1964 volgt de tentoonstelling ZERO-0-NUL in het Haags Gemeentemuseum (onder andere met de kartonnen wanden van Jan Schoonhoven) waar Jan Hendrikse al niet meer bij is. Henderikse: “Joh, bij mij is de NUL-tijd natuurlijk helemaal een afgesloten periode. Ik hoorde nauwelijks bij die hele beweging. Intellectueel wel, maar ik heb nooit zulke werken gemaakt. […] Ik heb wel aan herhaling gedaan, maar me niet overgegeven aan het pure en het zuivere. Dat hoge en verhevene is nooit iets voor mij geweest. De anderen hadden dat wel. Jan Schoonhoven en Henk vooral. […] In New York heb ik jarenlang niks gemaakt. […] Het enige wat ik deed was filmen. Dat had niks met NUL te maken. Daar was ik toen al ‘uitgestuurd’. Een tijd lang werd ik ook niet genoemd in publicaties over NUL. […] Het was alsof ik niet meer bestond. Ik weet niet of het opzet was of toeval, maar ik vermoed opzet. Ze wilden het graag puur houden.

In 1965 valt het doek met de tentoonstelling NUL-Negentienhonderdvijfenzestig in het Stedelijk Museum Amsterdam NL.

In 1998 op de ‘Re=Zero tentoonstelling’ in de Amsterdamse Arti & Amicitiae plaatste Jan Henderikse zijn bierkrattenwand opnieuw uit. Deze keer vroeg de kunstcriticus van NRC Handelsblad zich in haar recensie af: “Wat is er mooi aan een wand met bierkratten?” En gaf er zelf antwoord op: “Alles”.


Naam kunstgroep: NUL-Groep Nederland.
Kunststroming:

  • Abstract Minimalisme | DE/US | 1955 – Heden | Modern, Hedendaags | Tekeningen, Schilderijen, Sculpturen, Objecten.

Kunstvormen: Tekeningen, Schilderijen, Sculpturen, Objecten, etc.


Oorsprong: Nederland.
Ontstaan: 1960.
Bloeiperiode: 1960 – 1965.
Beëindigd: 1965.


Contactpersoon:
Adres:
Email:
Websites:
Emedia:


Manifest: 1960, Manifest tegen Niets.
Eigen publicaties:
Boeken:
Artikelen:
Websites:


Initiators:

Deelnemers:

  • Armando | NL 1929 – 2018 NL | Schilderijen, Sculpturen, etc. | Modern | Abstract Expressionisme.
  • Bazon Brock, Itzehoe DE.
  • Jan Henderikse | NL 1937 NL | Schilderijen, Assemblages | Hedendaags | Abstract Minimalisme (Expressie).
  • Arthur Köpcke, Kopenhagen DK.
  • Carl Laszlo, Bazel CH.
  • Silvano Lora, Parijs FR.
  • Piero Manzoni, Milaan IT.
  • Megert, Bern CH.
  • OnorioBazel CH.
  • Henk Peeters |  NL 1925 – 2012 NL | Schilderijen, Collages | Modern | Abstract Minimalisme (Expressie).
  • Jan Schoonhoven Sr | NL 1914 – 1994 NL | Tekeningen, Reliëfs | Modern | Abstract Minimalisme (Geometrie).
  • herman de vries |  NL 1931 NL | Schilderijen, Collages, Etc.| Modern | Abstract Minimalisme (Expressie).

Exposities: (Solo / Duo / Groep / ?)

  • 24.04.2016 – 19.06.2016: Galerie Schoots + Van Duyse & Kunstzolder.be, ‘ZERO and Now’.
  • 06.03.2016 29.05.2016: Museum Nagele, Nagele NL: I + I = 0. Nul-kunst uit de jaren 60 herleeft.
  • 04.07.2015 – 08.11.2015: Stedelijk Museum Amsterdam NL, ‘ZERO: Let Us Explore the Stars’.
  • 11.10.2015 – 08.11.2015: Nieuw Dakota, NDSMTerrein Amsterdam NL, ‘NulNu’.
  • 04.07.2015: Scriptum Art, Nieuw Boek ‘ZERO Let us explore the stars’.
  • 04.07.2015 – 08.11.2015: Stedelijk Museum Amsterdam NL, ‘Zero: Let Us Explore the Stars’.
  • 07.02.2015 – 17.05.2015: TextielMuseum, Tilburg NL, ZERO in het kwadraat, Tentoonstelling & collectie.
  • 2011, Stedelijk Museum Schiedam, Schiedam NL, ‘nul=0 Nederlandse Avant Garde in een internationale context 1961-1966’.
  • 1965, Stedelijk Museum, Amsterdam NL, ‘Negentienhonderdvijfenzestig’.
  • 1962, Stedelijk Museum, Amsterdam NL, ‘Exposition nul’.
  • 1961, Stedelijk Museum, Amsterdam NL, ‘Bewogen Beweging’.

Nieuwsberichten:

  • 17.04.2016: Lezing over Nul-kunst in Museum Nagele, Nagele NL.
  • 29.09.2014: YSSEL centre for contemporary art, Reprints van tijdschrift nul=0.
  • 07.07.2014: Mondriaanfonds: herman de vries naar de Biënnale van Venetië IT.

Bronnen: Zie publicaties en websites.
Emailcontact:
Bijgewerkt: 17102013/07082014/29092014/17022015/26062015/29122015/0302.2016.