Omschrijving Reductive.NL: 

Reductive.NL De tentoonstellingen presenteren werk van geometrische abstractie en de specifieke kunst van 32 (vier generaties) van Nederlandse kunstenaars.

De tentoonstellingen bieden het publiek een unieke kans om kennis te maken met de huidige Nederlandse kunstenaars, met hun,  dynamiek en de rijkdom van oplossingen, technieken en de verscheidenheid van posities. Stel je voor hen in het land clubs met een sterke traditie van de constructivisme: zoals Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije hebben met een interessant aanbod van effect, omdat het de vergelijking met de grote erfenis van de internationale richting mogelijk maakt.

Roland de Jong Orlando geeft aan, als deelnemer en curator van deze tentoonstelling, zijn doel te hebben bereikt door met vier generaties geometrisch-abstracte kunstenaars uit Nederland een omvangrijke expositie internationaal neer te zetten. De tentoonstelling bestaat uit maar liefst 165 schilderijen, beeldhouwwerken, reliëfs en mobiles van 32 kunstenaars.

reductive-nl

Van 3 juli tot en met 31 augustus 2014 is de expositie Reductive.nl te bezoeken in Galeria El in Elblag in Polen. De opening is verricht door Dhr. Martin van Dijk, Cultureel Attaché van de Nederlandse ambassade in Polen.

  • In 2015 gaat de expositie verder naar Ostrava (Tsjechië), Poprad en Bratislava (Slowakije) en het Vasarely museum in Budapest (Hongarije).
Een video impressie is te vinden op YouTube.

REDUCTIVE.NL – DE CATALOGUS
Piet Augustijn – oud conservator hedendaagse kunst Gorcums-Museum Gorichem, schreef een treffend voorwoord voor de catalogus Reductive.nl – 4 generaties geometrisch abstracte kunst uit Nederland.
4 Generaties geometrisch-abstracte kunst uit Nederland!
Na de Russische revolutie van 1917 wilden kunstenaars en architecten bijdragen aan de opbouw van de Sovjet-Unie door het ontwikkelen van een stijl waarin vooruitgang en bewondering voor de techniek centraal staan: het Constructivisme. In dat Constructivisme werden geometrische vormen samengevoegd tot composities waarin bewust werd afgezien van een inhoudelijke verklaring en vooral van een subjectieve uitdrukking. Doorslaggevend was de compositie van de vormelementen en hun verhouding tot elkaar en de omringende ruimte. De zichtbaarheid van de constructie was van groot belang.

In het begin van de twintigste eeuw waren er twee rivaliserende kunststromingen: het Suprematisme (een autonome kunststroming gekenmerkt door abstracte geometrische voorstellingen, met Kasimir Malevich (1879-1935) als belangrijkste aanvoerder) en het Constructivisme (een stroming die in dienst van de maatschappij wilde staan en kunst aan techniek koppelde). De term Constructivisme is afkomstig van kunstenaar Vladimir Tatlin (1885-1953). Uit deze beide stromingen ontstond een cultuur waarin ook de architectuur werd opgenomen
De constructivistische ideeën waarin het meetbare, het praktische en het zuiver objectieve op de voorgrond stonden, groeiden uit tot een kunststroming met wijde vertakkingen in de hele wereld, met name in Europa (Bauhaus, De Stijl) en Amerika. In Nederland ontstond aanvankelijk een stroming die een strenge systematiek voorstond, na een kortstondige terugval gevolgd door uiteenlopende opvattingen. Door veel kunstenaars van De Stijl (jaren 20 tot begin 30), waaronder Theo van Doesburg (1883-1931), Bart van der Leck (1876-1958) en Piet Mondriaan (1872-1944), maar later ook individuen, werd een geometrische vormentaal gehanteerd die later – in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw – tot grote bloei kwam, vooral ook als een reactie op de heftige expressionistische uitingen van Cobra in de jaren vijftig. De persoonlijkheid en het eigen handschrift van de kunstenaar werden uitgebannen om zo neutraal mogelijke kunstwerken te realiseren. Het zichtbaar maken van maat en getal werd in veel gevallen echter als dogmatisch en beperkend ervaren, zodat er in de decennia na de grootste bloeiperiode een individuele, (subjectief) concrete kunst ontstond die tot op de dag van vandaag veel kunstenaars in de ban houdt, in Nederland, Duitsland, Hongarije en Frankrijk (wat lichtvoetiger).

Dat geometrische abstractie of reductieve / systematische kunst – liever spreek ik in dit verband over de bredere term Concrete kunst – in Nederland (weer) veel kunstenaars bezighoudt, heeft m.i. te maken met de calvinistische aard van het land. “Doe maar gewoon, alsjeblieft geen flauwe kul”. Orde, regelmaat, wetmatigheid, systematiek en primaire kleuren passen daar mooi in. Zoals ook rechte sloten en vaarten, rechthoekige akkers (koren-, bieten- en bollenvelden) weilanden en zelfs in rechte lijnen aangelegde cultuurbossen daarin passen. Als alleen het verstand een rol zou spelen, zou dat in de kunst koele en berekende werken opleveren. Door het toelaten van de intuïtie werd een dimensie toegevoegd, die in sommige gevallen leidde tot organisch geometrische abstractie. Door het gebruik van mengkleuren, subjectieve penseelvoering, minder strenge basiselementen, het refereren aan de werkelijkheid (een schaduw kan een geometrische vorm aannemen, een blauw vlak is de lucht, kleuren verwijzen naar de natuur) en het gebruik maken van intuïtieve keuzen ontstond een geheel eigen, persoonlijke kunst. Een meer bezielde kunst waarin gevoel en intuïtie het winnen van ratio en vormprincipes.

Anno 2014 kent de concrete kunst meerdere varianten. Hoewel strengheid in de leer niet overboord is gezet, wordt deze rationele richting (met exacte verhoudingen en primaire kleuren die niet staan voor een emotie of expressie) vaak dogmatisme verweten. De richting waar de intuïtie leidraad is, is gevarieerder. Hoewel het systeem in de meeste gevallen nog afleesbaar is, is de strengheid verlaten en voeren poëzie en warmte de boventoon. Persoonlijke voorkeuren hebben de overhand, de neutrale instelling heeft plaats gemaakt voor een persoonsgebonden uitspraak.
Dat de typering ‘koel en afstandelijk’ niet zo vreemd is, liet Ad Dekkers (1938-1974) in 1968 al zien toen hij in een voorbeschouwing over een tentoonstelling in Gorinchem (Nederland), waar hijzelf bij betrokken was, schreef: “Het werk dat te zien zal zijn komt uit de zogenaamde koele richting. Het verstandelijke uitgangspunt weerhoudt de kunstenaars er echter niet van om met uiterst geraffineerde visuele presentaties te komen. Ondanks hun houding van wetenschappelijke objectiviteit springt de persoonlijke verbeeldingskracht in het oog. Zij spreken niet over hun schilderijen, maar over hun programma’s. Onder werk uit de koele richting wordt verstaan werk dat verwijst naar z’n eigen problematiek.”
De werken van Joost Baljeu (1925-1991), die het reliëf als uitdrukkingsmiddel hanteerde, werden op het eind van zijn leven getypeerd als synthetische constructies. Zijn belangstelling voor De Stijl had tot gevolg dat de schuine lijn uit zijn composities verdween en dat er uitsluitend gebruik werd gemaakt van horizontale en verticale rechthoeken, vierkanten en lijnen. Het werk van Baljeu refereert nog het sterkst aan het Constructivisme.

In de tentoonstelling “Reductive – NL” is werk te zien van vier generaties kunstenaars uit Nederland.
De oudste deelnemer is Cyril Lixenberg (1932) die zijn eigen spel speelt met de geometrie, waarbij vlakke platen worden geknikt, gebogen, opengesneden of in elkaar geschoven. De tegenstelling vorm-tegenvorm, positief-negatief en de omkeerbaarheid daarvan, zijn kenmerkend binnen zijn sculpturen, die geen massa hebben, maar hun ruimtelijkheid ontlenen aanmanipulatie (knikken, buigen, snijden). De beelden werken als een kader voor de omgeving en zorgen ervoor dat het omringende decor deel gaat uitmaken van die beelden. Die beelden zijn monumentaal en uitgevoerd in corten-, roestvrij- of geschilderd staal, aluminium of plexiglas. Het zijn ruimtelijk geworden tekeningen, waarin gevoel en verstand een synthese aangaan en ze vertonen een opvallende innerlijke samenhang.
Henk van Putten (1936) werkt met wiskundige principes, maar wel intuïtief. Naast beeldhouwer is hij amateurmusicus en een grote fan van Bach. Spiegelingen, omkeringen, vergrotingen, herhalingen: al deze onderdelen uit Bach’s composities zijn terug te vinden in het beeldhouwwerk van Van Putten.
Bob Bonies (1937) hanteert een aantal vaste principes in zijn werk, zoals verdubbeling van vlakken, rotatie, verschuiving, kleurvolgorde en progressie in maat en oppervlak. Vormen zetten zich buiten het vlak voort: wat niet geschilderd is, kan de kijker in gedachten zelf aanvullen. Het oogmerk van Bonies is echter niet het systeem zelf, maar het bereiken van een visueel evenwicht tussen de verschillende beeldelementen, een harmonie van tegenstellingen. Illusie, voorstelling, verhaal, persoonlijk handschrift, individuele mythologie of onderzoek naar het gedrag van materiaal hebben voor zijn werk geen betekenis.
In het werk van de kunstenaars uit de jaren 30 en 40, waaronder naast bovengenoemden Monika Buch (1936), Ewerdt Hilgemann (1938), Roel Rolleman (1938-2012), Eef de Graaf (1939), Yahya Youssef (1939), Marus van der Made (1940), Piet van Zon (1942), Henk van Trigt (1943), Jan van Duijnhoven (1944) en Coen Kaayk (1947) zien we een ontwikkeling binnen de constructivistische traditie, anderzijds een evolutie naar de meer intuïtieve kant, los van constructies en formalistische uitgangspunten, zodat de grondbeginselen nauwelijks meer waarneembaar zijn en de weg naar ‘vrijheid’ eerder uitgangspunt dan verlangen is geworden.
Reductive – NL bevat werken van kunstenaars die zijn geboren in de jaren 40, 50 en 60 en dan twintig jaar later de jaren 80. Tussen de oudste en de jongste deelnemer zit bijna 60 jaar. Tijl Orlando Frijns en Anna Barbara Kolbe zijn als midden- en eind-twintigers de jongste deelnemers. Aan de basis van de werken van Tijl Orlando Frijns (1987) ligt architectuur die hij ontwricht inzet om een structuur op te zetten. De architectonische elementen worden willekeurig gerangschikt zodat er een spel ontstaat tussen interieur en exterieur, vorm en ruimte. De werken bevinden zich uiteindelijk tussen orde en chaos: ze zijn duidelijk geconstrueerd maar staan maar net in balans.
Licht en ruimte vormen voor Anna Barbara Kolbe (1989) de fundamenten voor een onderzoek naar vorm, kleur en zichtbaarheid. De onregelmatige vormen met scherp afgesneden vlakken zijn belangrijk als object, maar ook de ruimte eromheen en tussen de objecten speelt een rol in de beleving ervan.
De uitgangspunten van de exposanten in Reductive – NL zijn enerzijds – door het gebruik van lijn, vlak en kleur – sterk met elkaar verwant, anderzijds gaan ze juist meerdere kanten uit. Dat is de verdienste van bijna 60 jaar geometrische abstractie of Concrete kunst. Het onpersoonlijke, afstandelijke en rationele is ingehaald door het persoonlijke, poëtische en bezielde. Dat heeft ertoe geleid dat deze richting in de beeldende kunst nog steeds een enorme potentie heeft en zich – met name onder beeldend kunstenaars – in een brede belangstelling mag verheugen.

Piet Augustijn,  Oud-conservator hedendaagse kunst Gorcums Museum, Gorinchem, Mei 2014


Naam kunstgroep: Reductive.NL
Kunststromingen:

  • Concretisme | FR/NL | 1930 – Heden | Schilderijen, Reliëfs, Beglazing, MuurschilderingKunstvormen: Divers.

Oorsprong: Nederland.
Ontstaan: 2014.
Bloeiperiode: 2015.
Beëindigd: 2015?


Contactpersoon: Roland De Jong Orlando (Curator)
Adres:
Telefoon:
Email:
Website: www.reductive.nl.
Emedia: www.youtube.com/watch


Manifest:
Eigen publicaties:
Boeken:

  • 2015, Reductive NL.

Artikelen:
Websites:


Initiators:
Abstracte Kunstenaars:

  • Eef de Graaf | NL 1939 NL | Reliëfs, Sculpturen | Spatial Concretisme.
  • Bob Nieuwenhuis (Bob Bonies) | NL 1937 NL | Schilderijen, Grafiek | Concretisme.
  • Rene van den Bos.
  • Monika Buch.
  • Jan van Duijnhoven.
  • Tijl Orlando Frijns.
  • Robbert de Goede.
  • Ewerdt Hilgemann.
  • Roland de Jong Orlando.
  • Coen Kaayk.
  • Els van ’t Klooster.
  • Anna Barbara Kolbe
  • Anneke Klein Kranenbarg
  • André van Lier.
  • Cyril Lixenberg.
  • Marus van de Made.
  • Riki Mijling.
  • Simon Oud.
  • Henk van Putten.
  • Rinus Roelofs.
  • Roel Rolleman.
  • Ingrid Roos.
  • Henk Rusman.
  • Tonneke Sengers.
  • Jennifer Townley.
  • Henk van Trigt.
  • Frans Vendel.
  • Coen Vernooij.
  • Eelke van Willegen.
  • Guido Winkler.
  • Yahya Gaber Youssef.
  • Piet van Zon.

Musea:


Exposities: (Solo / Duo / Groep / ?).

  • 2014, Reductive NL, Galeria EL in Elbląg, Polen (G).
  • 2015, Reductive NL, Konkrete, ambasade Hongarije (G).
  • 2015, Reductive NL, Bratislava (G).
  • 2015, Reductive NL, Slowakije (G).
  • 2015, Reductive NL, Ostrava House of Art, Tsjechië (G).

Nieuwsberichten:


Bronnen: Zie publicaties en websites.
Bijgewerkt: 08092016/23072016.


Reacties

Reductive.NL | NL 2014 | Vier generaties Nederlandse Geometrisch Abstracte kunstenaars — Geen reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *