Introductie Gerrit Rietveld

Gerrit Rietveld was een Nederlands architect, grafisch ontwerper en meubelontwerper. Hij ontwierp ook enige boekbanden waaronder één voor ‘De Gemeenschap’ in 1925. Hij is vooral bekend als lid van ‘De Stijl’ en pionier van het ‘Nieuwe Bouwen’.



Biografie:

Gerrit Rietveld leerde het vak van meubelmaker al vanaf zijn elfde in de werkplaats van zijn vader aan de Poortstraat 98 te Utrecht NL. Hoewel hij grote waardering had voor zijn vakmanschap, verafschuwde hij de massieve meubelen die hij produceerde. Daarna was hij enige tijd ontwerper voor een juwelierszaak. Tussen 1904 en 1908 volgde hij ’s avonds lessen bij Houtzagers en Kamman in de aan Het Utrechtsch Museum van Kunstnijverheid verbonden school. Deze lessen gaven hem inzicht in proportie en stijl. Op 18-jarige leeftijd maakte Gerrit Rietveld zijn eerste meubels, die bestemd waren voor het poortgebouw van Slot Zuylen. In 1911 opende hij zijn eigen meubelmakerij en volgde opnieuw een avondcursus, nu in architectuur, bij de vooruitstrevende architect en ontwerper Piet Klaarhamer.

Mogelijk via Piet Klaarhamer nam Gerrit Rietveld kennis van moderne ontwerpers als Berlage en Frank Lloyd Wright. Omstreeks 1918 begon hij mogelijk onder invloed van hen met het maken van exprimentele meubels, waaronder het prototype van de wereldberoemde ‘Rood-blauwe stoel’. Hoewel Gerrit Rietveld ze zelf nadrukkelijk als experimenten zag – de eerste ‘Rood-blauwe stoel’ zou hij voor zichzelf ontworpen hebben – wees zijn vriend Robert van ’t Hoff hem op Theo van Doesburg, redacteur van het pas opgerichte tijdschrift voor moderne kunst ‘De Stijl’. Rietveld stuurde hem een brief en een foto, die hij in september 1919 in ‘De Stijl’ publiceerde als voorbeeld van beeldhouwkunst in het toekomstige interieur.

Door ook meubels te ontwerpen voor zijn zes kinderen en voor de kinderen van opdrachtgevers, kon hij zich meer vrijheid veroorloven. Het waren juist deze kindermeubels die hij als eerste van kleur voorzag. Zijn hoge kinderstoel uit 1918 liet hij groen schilderen en voorzag hij van rode leren banden, terwijl hij zijn kinderkruiwagen en bolderkar omstreeks 1923 voor het eerst van de voor ‘De Stijl’ kenmerkende primaire kleuren voorzag, niet lang daarna gevolgd door zijn Rood-blauwe stoel. Later maakte hij deel uit van de stroming ‘Nieuwe Zakelijkheid’. In 1919 werd hij zelfstandig ontwerper en meubelmaker, en opende zijn bedrijf in Utrecht NL.

Het ‘Rietveld Schröderhuis’ in Utrecht NL ontwierp Rietveld in 1924 in nauwe samenwerking met de latere bewoonster van het huis, de binnenhuisarchitecte Truus Schröder-Schräder. Het huis staat aan de Prins Hendriklaan is een zuiver voorbeeld van alles waar ‘De Stijl’ voor stond.

Omstreeks 1930 sloot Gerrit Rietveld zich aan bij het Nieuwe Bouwen, de Nederlandse variant van de Internationale Stijl. Hij ontwierp in 1930 1932 een rij arbeidershuizen in de Wiener Werkbundsiedlung in Wenen AT en in 1934 in samenwerking met Truus Schröder-Schräder een rij huizen aan de Erasmuslaan in Utrecht NL.

Tijdens de oorlog bleef Gerrit Rietveld ontwerpen maken in de illegaliteit: hij had zich niet bij de ‘Kultuurkamer’ aangemeld, en mocht dus officieel vanaf 1942 niet langer zijn beroep uitoefenen. In datzelfde jaar ontwierp hij een uit één stuk geperste kunststof stoel.

Na een moeilijke tijd zonder veel aandacht werd ‘De Stijl’ in de jaren vijftig weer populair, en dit leverde Gerrit Rietveld werk op in de vorm van overheidsgebouwen. In 1955 ontwierp hij een kleurenschema voor de cabine van de Fokker F27. Hoewel de Fokker-directie zeer enthousiast was, werd het niet toegepast.

In 1961 richtte hij samen met Joan van Dillen en Johan van Tricht het architectenbureau Rietveld Van Dillen Van Tricht op.



Beschrijving werk:

De meubels van Gerrit Rietveld waren niet alleen modern van uiterlijk, maar ook goedkoop en eenvoudig te produceren, zodat het werk van de arbeider aanzienlijk vergemakkelijkt werd. Toch had hij niet de behoefte de smaak van de gewone man te veranderen.



Naam: Gerard Thomas Rietveld.
Geboren: Utrecht NL, 24.06.1888.
Overleden: Utrecht, 25.06.1964.
Nationaliteit: Nederlandse.
Woon / werkplaatsen:

  • 1888 – 1964, Utrecht NL.

Kunstopleiding:

  • Utrechts Museum van Kunstnijverheid (avondlessen).
  • Avondcursus Architectuur, bij architect/ontwerper Piet Klaarhamer.

Toelagen:
Residenties:
Studiereizen:
Functies kunstwereld:

  • 1947 – 1951, Docent  Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen, Rotterdam NL.
  • 1950 – 1954, Docent Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, Den Haag NL.
  • 1948 – 1951, Docent Akademie voor Bouwkunst, Arnhem NL.
  • 1955 –  ????, Academie van Bouwkunst, Amsterdam NL.

Onderscheidingen:
Actieve periode:


Vertegenwoordiging: Stichting auteursrechten G.Th. Rietveld.
Contactpersoon:
Adres:
Telefoon:
Email: info@gerrit-rietveld.nl.
Website: www.gerrit-rietveld.nl.
Emedia:


Kunstvormen: Meubels, Architectuur.
Kunstperiode: Modern.
Kunststromingen:

  • Neoplasticisme | NL | 1917 – 1925 | Modern | Schilderijen.
  • De Stijl, Amsterdam NL | 1916 – 1931 | Schilderijen, Architectuur | Modern | Neoplasticisme.

Kunstfasen:

  • 1899 – ????, Meubelmaker.
  • 1918 – ????, Experimentele fase.
  • 1947 – 1957?, Studiefase.
  • 1961 – ????, Architectenbureau.

Technieken:
Bekende werken:

  • 1918, Rood-blauwe stoel.
  • 1924, Rietveld Schröderhuis, Utrecht NL.
  • 1955, Kleurenschema cabine Fokker F27.

Projecten / opdrachten:
Kunstgroepen:

  • De Stijl,  Amsterdam NL | 1916 – 1931 | Schilderijen, Architectuur | Modern | Neoplasticisme.
  • Het Nieuwe Bouwen.
  • Nieuwe Zakelijkheid.
  • Vereeniging ‘Voor de Kunst’.
  • Schilder- en teekengenootschap Kunstliefde, Utrecht NL.

Kunstrelaties:

  • Theo van Doesburg | NL 1883 – 1931 NL | Schilderijen, Architect, Beglazing | Modern | Neoplasticisme, Concretisme (Geometrie).
  • Bart van der Leck | NL 1876 – 1958 NL | Schilder, Vormgever, Keramiek | Modern | Neoplasticisme.
  • Vilmas Huszár,
  • Piet Mondriaan  | NL 1872 – 1944 US | Schilderijen | Modern | Neoplasticisme.
  • J.J.P.Oud, architect.
  • Georges Vantongerloo, Belgie.
  • Severini.
  • Robert van het Hoff.
  • El Lissitzky | RU 1890 – 1941 RU | Schilderijen, Grafiek, Fotografie | Modern | Abstract Divers
  • Jan Wils, architect.

Leerling en/of invloed van:
Leraar van en/of invloed op:


Museumcollecties:

Overheidscollecties:
Private collecties:

  • Ronald Willemsen.

Galerie collecties:


Museumexposities: (Solo / Groep / Duo / ?)

Galerie exposities: (Solo / Groep / Duo / ?)

Overige exposities: (Solo / Groep / Duo / ?)


Eigen publicaties:
Catalogi:
Boeken:
Artikelen:
Radio / televisie:
Video / film:
Websites:


Eigen citaten:


Nieuwsberichten:

  • 01.06.2014: Bushalte Stadhuisplein Eindhoven NL, ‘OOG + OOR 2014’, Paul en Sappho Panhuysen.

Bronnen: Zie publicaties en websites.
Copyright: Stichting Pictoright, Amsterdam NL.
Mailcontact:
Bijgewerkt: 13052012/29072014/16082014/01022015/29042017.


Vaak worden alleen de belangrijkste collecties, exposities, publicaties e.d. weergegeven.